Wat regel je eerst als je verpakkingen PPWR-compliant wil maken?

Om verpakkingen PPWR-compliant te maken, begin je met een grondige analyse van je huidige verpakkingsportfolio. Breng in kaart welke materialen je gebruikt, of die recycleerbaar zijn volgens de PPWR-definitie, en hoeveel gerecycled materiaal er al in is verwerkt. Daarna stel je prioriteiten op basis van deadlines en risico’s. Wie nu begint, heeft tijd om weloverwogen keuzes te maken in materiaal, ontwerp en leveranciersketen.

Wachten met PPWR-voorbereiding kost je straks meer dan je denkt #

De PPWR stelt concrete eisen aan recycleerbaarheid, minimumpercentages gerecycled materiaal en verpakkingsontwerp. Bedrijven die nu nog geen stappen zetten, lopen het risico dat ze op het laatste moment dure aanpassingen moeten doorvoeren, van leverancier moeten wisselen of producten tijdelijk van de markt moeten halen. De oplossing is concreet: start met een portfolioanalyse en identificeer welke verpakkingen het verst van compliance af zitten. Zo weet je waar je je energie op moet richten.

Materiaalkennis ontbreekt vaker dan bedrijven verwachten #

Veel bedrijven weten niet precies welk materiaal er in hun verpakkingen zit, of dat materiaal in de praktijk recycleerbaar is, en of het voldoet aan de PPWR-criteria. Dat gebrek aan inzicht vertraagt het hele compliance-traject. De eerste stap is simpel: vraag je verpakkingsleverancier om een volledig materiaaloverzicht per SKU, inclusief de recycleerbaarheidsklasse. Zonder die basis kun je geen gefundeerde beslissingen nemen over aanpassingen in PET, PP, HDPE of EPS.

Wat is de PPWR en voor wie geldt deze verordening? #

De PPWR, ofwel de Packaging and Packaging Waste Regulation, is een Europese verordening die regels stelt voor verpakkingen die op de EU-markt worden gebracht. De verordening geldt voor alle bedrijven die verpakkingen produceren, importeren of gebruiken binnen de EU, ongeacht de sector. Zowel voedselverpakkingen als industriële verpakkingen vallen eronder.

De PPWR vervangt de bestaande Europese richtlijn voor verpakkingen en verpakkingsafval en gaat verder dan zijn voorganger. Waar de oude richtlijn vooral recyclingdoelstellingen op nationaal niveau stelde, legt de PPWR directe verplichtingen op aan individuele bedrijven. Denk aan minimumpercentages gerecycled materiaal per verpakkingscategorie, eisen aan de recycleerbaarheid van het ontwerp en beperkingen op overbodige verpakkingslagen.

De verordening geldt voor een breed scala aan sectoren: van voedingsmiddelen en dranken tot farmaceutische producten, cosmetica en industriële toepassingen. Als je verpakkingen op de Europese markt brengt, heb je te maken met de PPWR, ongeacht of je producent, importeur of retailer bent.

Welke eisen stelt de PPWR aan verpakkingsmateriaal? #

De PPWR stelt eisen op drie vlakken: recycleerbaarheid van het ontwerp, minimumpercentages gerecycled materiaal in nieuwe verpakkingen en beperkingen op bepaalde verpakkingsvormen. De specifieke percentages en deadlines variëren per materiaalcategorie en verpakkingstype en worden gefaseerd ingevoerd tot 2030 en 2035.

Voor materialen zoals PET en PP gelden aparte trajecten. PET-verpakkingen voor dranken moeten bijvoorbeeld al aan hogere eisen voor gerecycled materiaal voldoen dan andere categorieën, mede door bestaande inzamelsystemen. Voor PP-verpakkingen in voedingstoepassingen gelden andere drempelwaarden, afhankelijk van het gebruik en de verpakkingscategorie.

Naast de materiaalsamenstelling kijkt de PPWR ook naar het ontwerp. Een verpakking moet in de praktijk recycleerbaar zijn, niet alleen in theorie. Dat betekent dat laminaten, kleuren, lijmen en barrièrelagen invloed hebben op de recycleerbaarheidsklasse. Een verpakking die technisch gezien van recycleerbaar materiaal is gemaakt, maar door het ontwerp niet goed te sorteren of te verwerken is, voldoet mogelijk niet aan de PPWR-eisen.

EPS-verpakkingen voor transport- en isolatietoepassingen vallen ook onder de verordening. Hoewel EPS recycleerbaar is, stelt de PPWR eisen aan de inzamelbaarheid en de beschikbaarheid van verwerkingsinfrastructuur. Dat maakt de compliance-beoordeling voor EPS complexer dan voor PET of PP.

Wat is het verschil tussen recycleerbaar en PPWR-compliant? #

Een verpakking kan recycleerbaar zijn zonder PPWR-compliant te zijn. Recycleerbaar betekent dat het materiaal technisch verwerkt kan worden. PPWR-compliant betekent dat de verpakking voldoet aan alle eisen van de verordening: recycleerbaar ontwerp, voldoende gerecycled materiaal, geen verboden stoffen en passend binnen de toegestane verpakkingscategorieën.

Het verschil zit in de details. Een PET-schaal kan gemaakt zijn van recycleerbaar materiaal, maar als er een PP-label op is gelijmd dat niet loslaat tijdens het wasproces, daalt de recycleerbaarheidsklasse. De PPWR beoordeelt de verpakking als geheel, inclusief alle componenten zoals deksels, etiketten, sluitingen en barrièrelagen.

Daarnaast stelt de PPWR eisen aan de hoeveelheid gerecycled materiaal die al in de verpakking is verwerkt. Een verpakking van virgin PET is recycleerbaar, maar voldoet niet aan de minimumeis voor gerecycled materiaal als die eis van toepassing is op die categorie. Recycleerbaar en compliant zijn dus twee verschillende beoordelingen die je apart moet uitvoeren.

Hoe begin je met een PPWR-compliance traject? #

Een PPWR-compliance-traject start je met een portfolioanalyse: breng per verpakking in kaart om welk materiaal het gaat, wat de recycleerbaarheidsklasse is, hoeveel gerecycled materiaal er al in zit en welke PPWR-eisen van toepassing zijn. Daarna stel je prioriteiten op basis van deadlines en de afstand tot compliance.

1. Inventariseer je verpakkingsportfolio per SKU: materiaaltype (PET, PP, HDPE, EPS), gewicht, ontwerp en het huidige percentage gerecycled materiaal.
2. Bepaal de toepasselijke PPWR-categorie per verpakking en welke eisen en deadlines daarvoor gelden.
3. Beoordeel de recycleerbaarheidsklasse van elk ontwerp, inclusief alle componenten zoals deksels, etiketten en sluitingen.
4. Identificeer de gaps: welke verpakkingen voldoen al, welke vereisen aanpassingen in ontwerp of materiaal, en welke moeten volledig worden herontwikkeld?
5. Stel een roadmap op met concrete acties, verantwoordelijken en deadlines, afgestemd op de PPWR-tijdlijn.

Betrek je verpakkingsleverancier vroeg in dit proces. Die kan je informeren over de recycleerbaarheidsklasse van bestaande ontwerpen en meedenken over aanpassingen. Voor materialen als rPET en PP zijn er al oplossingen beschikbaar die aan de PPWR-eisen kunnen voldoen, mits het ontwerp daarop is afgestemd.

Welke fouten maken bedrijven bij PPWR-voorbereiding? #

De meest voorkomende fout is het gelijkstellen van recycleerbaar materiaal aan PPWR-compliance. Bedrijven gaan ervan uit dat een verpakking van PET of PP automatisch compliant is, terwijl het ontwerp, het percentage gerecycled materiaal en de toepasselijke categorie-eisen ook beoordeeld moeten worden.

Een tweede veelgemaakte fout is het uitstellen van de portfolioanalyse. Bedrijven wachten op definitieve wetgeving of op actie van hun leveranciers, terwijl de tijd die nodig is voor herontwerp, materiaalvalidatie en productieaanpassingen al snel zes tot twaalf maanden bedraagt. Wie te laat begint, heeft onvoldoende tijd om weloverwogen keuzes te maken.

Een derde fout is het beoordelen van verpakkingen per component in plaats van als geheel. Een PET-schaal met een PP-deksel en een niet-verwijderbaar etiket kan als systeem een lagere recycleerbaarheidsklasse hebben dan de afzonderlijke materialen suggereren. De PPWR beoordeelt de verpakkingseenheid als geheel, dus het ontwerp moet als geheel worden getoetst.

Tot slot onderschatten bedrijven de impact van de minimumeis voor gerecycled materiaal. Die eis geldt niet alleen voor de verpakking als geheel, maar kan per materiaalcategorie en verpakkingstype verschillen. Zonder gedetailleerde kennis van de verordening loop je het risico dat je investeringen in de verkeerde richting doet.

Wanneer moet je verpakkingen PPWR-compliant hebben? #

De PPWR wordt gefaseerd ingevoerd. De verordening treedt in werking 18 maanden na publicatie in het EU-publicatieblad, maar specifieke eisen zoals minimumpercentages gerecycled materiaal en recycleerbaarheidseisen kennen aparte deadlines die doorlopen tot 2030 en 2035. De exacte datum hangt af van de verpakkingscategorie.

Voor de meeste verpakkingscategorieën gelden de eerste concrete eisen rond 2030. Maar dat betekent niet dat je tot 2029 kunt wachten. Het herontwerpen van verpakkingen, het valideren van nieuwe materialen, het aanpassen van productielijnen en het opbouwen van een toeleveringsketen voor gerecycled materiaal kosten tijd. Bedrijven die nu beginnen, hebben die tijd om stap voor stap te werken.

Voor specifieke categorieën, zoals herbruikbare verpakkingen en verpakkingen met verboden stoffen, kunnen eerder geldende verplichtingen van toepassing zijn. Controleer per verpakkingscategorie welke deadlines relevant zijn voor jouw portfolio en baseer daarop je planning.

Hoe wij helpen bij PPWR-compliance voor verpakkingen #

Wij werken samen met klanten aan verpakkingsoplossingen die aansluiten op de PPWR-eisen. Dat doen we concreet op de volgende manieren:

• Materiaaladvies: We beoordelen of PET, rPET, PP, HDPE of EPS de juiste keuze is voor jouw toepassing, rekening houdend met de recycleerbaarheidsklasse en de eisen voor gerecycled materiaal.
• Ontwerp voor recycleerbaarheid: We ontwikkelen verpakkingen waarbij alle componenten, inclusief deksels, sluitingen en barrièrelagen, als geheel een hoge recycleerbaarheidsklasse halen.
• Gerecycled materiaal: We verwerken gerecycled PET (rPET) en gerecycled PP in voedselveilige verpakkingen, waarmee we bijdragen aan het halen van de minimumpercentages gerecycled materiaal.
• Productie onder gecertificeerde omstandigheden: Onze fabrieken in Zaandam produceren onder BRC-goedgekeurde hygiënische omstandigheden, wat relevant is voor verpakkingen in food en pharma.
• Circulair ontwerp: We ontwikkelen monomateriaalverpakkingen, zoals een monomateriaal vleesschaal met locked-seal, die recyclaat van hogere kwaliteit opleveren.

Wil je weten waar jouw verpakkingen nu staan ten opzichte van de PPWR-eisen? Neem contact op met Koninklijke Hordijk voor een portfoliobeoordeling en concreet advies over de volgende stap.