Elektrificatie van productie: wat levert het echt op?

Elektrificatie van productie betekent dat je fossiele brandstoffen zoals gas, stoom en olie vervangt door elektrisch aangedreven processen. Voor productiebedrijven in de maakindustrie is dit een relevante stap richting lagere energiekosten, minder CO2-uitstoot en betere procescontrole. In dit artikel lees je wat elektrificatie concreet inhoudt, welke processen ervoor in aanmerking komen, wat de uitdagingen zijn en hoe je er stap voor stap mee aan de slag gaat.

Wat houdt elektrificatie van productie precies in? #

Elektrificatie van productie is de overstap van fossiele brandstoffen naar elektrisch aangedreven processen. Denk aan het vervangen van gasgestookte ovens door elektrische verwarmingssystemen, of het omzetten van stoomaandrijving naar elektromotoren. Deze transitie raakt processen zoals verwarming, koeling, aandrijving en perslucht.

De energietransitie in de industrie maakt deze overstap nu bijzonder relevant. Strengere klimaatwetgeving, stijgende gasprijzen en de beschikbaarheid van hernieuwbare elektriciteit geven productiebedrijven concrete redenen om te elektrificeren. Bovendien biedt elektrificatie de mogelijkheid om productieprocessen te koppelen aan zonne- of windenergie, wat de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen verder vermindert.

Welke concrete voordelen levert elektrificatie op voor productiebedrijven? #

Elektrificatie levert productiebedrijven meerdere voordelen op: lagere energiekosten op de lange termijn, verminderde CO2-uitstoot, nauwkeurigere procescontrole en betere werkomstandigheden door minder verbrandingsgassen in de productieomgeving. Elektrische systemen zijn vaak beter regelbaar dan verbrandingsprocessen, wat de productkwaliteit ten goede komt.

• Lagere energiekosten: elektrische systemen werken efficiënter dan verbrandingsprocessen, zeker in combinatie met eigen opwek via zonnepanelen.
• CO2-reductie in productie: door over te stappen op groene stroom verlaag je de directe uitstoot van je productielocatie aanzienlijk.
• Betere procescontrole: elektrische verwarmingstechnieken zoals inductie en infrarood reageren sneller en nauwkeuriger dan gasgestookte alternatieven.
• Verbeterde werkomstandigheden: geen verbrandingsgassen op de werkvloer betekent een gezondere omgeving voor medewerkers.
• Bijdrage aan MVO-doelstellingen: duurzame productie en MVO-doelstellingen versterkt je positie richting klanten, investeerders en toezichthouders.

Welke productieprocessen zijn het meest geschikt voor elektrificatie? #

Processen zoals extrusie, thermovormen van thermoplastische materialen, CNC-bewerking en industriële verwarming lenen zich goed voor elektrificatie. Deze processen vragen om nauwkeurige temperatuurregeling en continue energietoevoer, waarbij elektrische technieken vaak beter presteren dan verbrandingsalternatieven.

De meest gebruikte elektrische verwarmingstechnieken in de industrie zijn:

• Warmtepompen: geschikt voor proceswarmte op lage tot middelhoge temperaturen, zoals ruimteverwarming en koeling.
• Inductieverwarming: zeer nauwkeurig en snel, nuttig voor metaalbewerking en specifieke verwarmingstoepassingen.
• Infraroodverwarming: effectief voor het verwarmen van folies en platen, zoals bij het thermovormen van PET of PP.

Processen die hogere temperaturen vereisen, zoals bepaalde smeltprocessen of hoge-temperatuurovens, zijn vooralsnog moeilijker volledig te elektrificeren. Hier zijn hybride oplossingen soms een realistischere tussenstap.

Wat zijn de uitdagingen bij de overstap naar elektrische productie? #

De overstap naar elektrische productie brengt reële drempels met zich mee. De initiële investeringskosten zijn doorgaans hoger dan bij het voortzetten van bestaande systemen. Daarnaast spelen netcapaciteit, de beschikbaarheid van groene stroom en de aanpassing van bestaande infrastructuur een grote rol.

Concrete uitdagingen zijn onder andere:

• Hoge investeringskosten: nieuwe elektrische installaties vragen om aanzienlijk kapitaal, zeker bij grootschalige productieomgevingen.
• Netcapaciteitsproblemen: veel industrieterreinen kampen met een beperkte netaansluiting, wat elektrificatie vertraagt of duurder maakt.
• Afhankelijkheid van groene stroom: elektrificatie is pas echt duurzaam als de stroom ook daadwerkelijk hernieuwbaar is. De prijs en beschikbaarheid van groene elektriciteit zijn variabelen die je niet volledig in de hand hebt.
• Aanpassing van infrastructuur: bestaande leidingen, installaties en machines zijn vaak niet direct geschikt voor elektrische aandrijving.
• Technische omscholing: medewerkers hebben andere kennis nodig om elektrische systemen te bedienen en te onderhouden.

Hoe pak je de elektrificatie van je productie stap voor stap aan? #

Een gestructureerde aanpak helpt je om elektrificatie behapbaar te maken. Begin met inzicht in je huidige energieverbruik, prioriteer de processen met de grootste impact en maak gebruik van beschikbare subsidies voordat je investeert.

1. Energieaudit uitvoeren: breng in kaart welke processen de meeste energie verbruiken en welke op fossiele brandstoffen draaien.
2. Prioriteren op impact: richt je op de processen waar elektrificatie de grootste CO2-reductie en kostenbesparing oplevert.
3. Subsidies verkennen: regelingen zoals de SDE++ en de ISDE-regeling kunnen een deel van de investeringskosten dekken. Controleer de actuele voorwaarden via RVO.nl.
4. Pilotproject opzetten: test elektrificatie op een afgebakend proces of productielijn voordat je opschaalt.
5. Opschalen op basis van resultaten: gebruik de ervaringen uit het pilotproject om de aanpak te verfijnen en uit te rollen naar andere processen.

Betrek ook je netbeheerder vroeg in het proces. Netcapaciteit is een praktische bottleneck die je beter vroeg dan laat in kaart brengt.

Hoe Koninklijke Hordijk helpt bij de elektrificatie van duurzame productie #

Bij Koninklijke Hordijk passen we elektrificatie toe in onze eigen thermoplastische productieprocessen. Onze productielocatie in Zaandam heeft geen aardgasaansluiting en maakt gebruik van zonnepanelen voor een deel van de stroomvoorziening. Dat is geen eindpunt, maar een vertrekpunt voor verdere verduurzaming.

Concreet doen we het volgende:

• We gebruiken elektrisch aangedreven extrusie- en thermovormprocessen voor de productie van verpakkingen van rPET, PP en andere thermoplastische materialen.
• We verwerken recyclebare materialen zoals rPET en gerecycled HDPE, wat de CO2-voetafdruk van onze producten verder verlaagt.
• We werken samen met klanten aan duurzamere verpakkingsoplossingen, van materiaalkeuze tot verpakkingsdesign dat beter recyclebaar is.
• We dragen bij aan de circulaire economie door te sturen op monomateriaalverpakkingen en het verhogen van het recyclaataandeel in onze producten.

Wil je weten hoe elektrificatie en duurzame materiaaltoepassing ook voor jouw productie kunnen werken? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.