Hoe gebruik ik rPET in mijn foodverpakking en voldoe ik aan EFSA-eisen?

rPET gebruiken in een foodverpakking mag, maar alleen als het gerecyclede PET voldoet aan de EFSA-eisen voor voedselcontactmaterialen. Dat betekent dat het recyclingproces officieel goedgekeurd moet zijn door de EFSA en dat de migratie van stoffen naar het voedsel binnen de wettelijke limieten blijft. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over rPET in foodverpakkingen, van goedkeuringstrajecten tot veelgemaakte fouten.

Wat zijn de EFSA-eisen voor rPET in voedselcontactmaterialen? #

De EFSA (European Food Safety Authority) beoordeelt of een recyclingproces voor PET veilig genoeg is voor gebruik in voedselcontactmaterialen. De kern van de eis is dat het recyclingproces aantoonbaar in staat is om chemische verontreinigingen uit het ingezamelde PET te verwijderen tot een niveau dat geen risico vormt voor de consument. Zonder een goedgekeurd recyclingproces mag rPET niet in direct voedselcontact worden toegepast.

De EFSA toetst recyclingprocessen op basis van een zogenaamde challenge test. Daarin wordt het PET-materiaal bewust besmet met een reeks modelverontreinigingen, waarna het recyclingproces moet aantonen dat het die stoffen voldoende reduceert. De uitkomst bepaalt of het proces een positief wetenschappelijk advies krijgt.

Naast de EFSA-beoordeling geldt ook de Europese verordening voor voedselcontactmaterialen (EU 10/2011) als wettelijk kader. Producenten van rPET-verpakkingen voor voedselcontact moeten een verklaring van conformiteit kunnen overleggen die aantoont dat het materiaal voldoet aan de migratielimieten voor specifieke en totale migratie.

Welke rPET-kwaliteiten zijn geschikt voor directe voedselcontact? #

Alleen rPET dat afkomstig is van een EFSA-goedgekeurd recyclingproces is geschikt voor direct voedselcontact. In de praktijk betekent dit dat je als verpakkingsinkoper of productontwikkelaar altijd moet controleren of de rPET-leverancier beschikt over een geldig EFSA-advies voor het specifieke recyclingproces dat zij gebruiken. Niet alle rPET op de markt heeft die status.

Er zijn twee relevante kwaliteitsniveaus te onderscheiden:

• Food-grade rPET: Geproduceerd via een EFSA-goedgekeurd proces, geschikt voor direct voedselcontact. Wordt onder andere gebruikt in thermogevormde schalen, bakjes en deksels voor verse voedingsmiddelen.
• Non-food-grade rPET: Niet goedgekeurd voor direct voedselcontact. Kan wel worden toegepast in de buitenste laag van een meerlaagse verpakking, mits de binnenste laag van virgin PET of food-grade rPET de voedselcontactfunctie vervult.

De herkomst van het ingezamelde PET speelt ook een rol. Post-consumer PET uit gescheiden inzameling van flessenstromen heeft doorgaans een hogere kwaliteit dan gemengd ingezameld materiaal. Leveranciers die transparant zijn over de inputstroom van hun recyclaat geven je meer zekerheid over de consistentie van de kwaliteit.

Hoe vraag ik een EFSA-goedkeuring aan voor mijn rPET-verpakking? #

Je vraagt als verpakkingsproducent geen EFSA-goedkeuring aan voor een specifieke verpakking, maar voor het recyclingproces dat het rPET produceert. De aanvraag wordt ingediend door de exploitant van het recyclingproces, niet door de eindgebruiker van het materiaal. Als je rPET inkoopt, controleer je of de leverancier al beschikt over een goedgekeurd proces.

Het aanvraagtraject voor een recyclingprocesgoedkeuring verloopt als volgt:

1. Dossiervoorbereiding: De recycler stelt een technisch dossier samen met procesomschrijving, challenge testresultaten en migratiedata.
2. Indiening bij de bevoegde nationale autoriteit: In Nederland is dat de NVWA, die het dossier doorstuurt naar de EFSA.
3. Wetenschappelijke beoordeling door EFSA: De EFSA publiceert een wetenschappelijk advies. Dit traject neemt doorgaans meerdere maanden in beslag.
4. Europese verordening: Na een positief advies wordt het proces opgenomen in de Europese regelgeving voor gerecyclede voedselcontactmaterialen.

Als eindgebruiker van rPET hoef je dit traject zelf niet te doorlopen. Wel ben je verantwoordelijk voor het opvragen van de verklaring van conformiteit bij je leverancier en het bewaken van de traceerbaarheid in je eigen productieketen.

Hoeveel gerecycled materiaal mag een foodverpakking bevatten? #

Er is geen wettelijk vastgesteld maximumpercentage rPET in een foodverpakking, zolang het gebruikte rPET afkomstig is van een EFSA-goedgekeurd recyclingproces. In theorie kan een verpakking voor 100% uit food-grade rPET bestaan. In de praktijk hangt het percentage af van de beschikbaarheid van kwalitatief rPET, de technische eisen van het thermovormproces en de gewenste optische eigenschappen van de verpakking.

Veel thermogevormde foodverpakkingen van (r)PET worden geproduceerd met een mix van virgin PET en rPET. Een gangbaar percentage in de markt ligt tussen de 30% en 100% rPET, afhankelijk van de toepassing en de kwaliteitseisen van de afnemer. Voor verpakkingen met direct voedselcontact geldt dat de binnenste laag altijd moet voldoen aan de migratielimieten, ongeacht het percentage recyclaat.

Houd er rekening mee dat hogere percentages rPET soms invloed hebben op de helderheid van het materiaal. APET en rPET zijn beide transparant, maar de mate van transparantie kan variëren afhankelijk van de kwaliteit van het recyclaat. Dit is een technisch punt om vroeg in het ontwerpproces te bespreken met je verpakkingsproducent.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij de overstap naar rPET? #

De meest gemaakte fout bij de overstap naar rPET is aannemen dat elk gerecycled PET automatisch food-grade is. Dat is niet het geval. Zonder verificatie van het EFSA-advies van de leverancier loop je het risico een verpakking op de markt te brengen die niet voldoet aan de wettelijke eisen voor voedselcontactmaterialen.

Andere veelvoorkomende fouten zijn:

• Geen verklaring van conformiteit opvragen: Je bent als producent of importeur zelf verantwoordelijk voor de conformiteit van je verpakking. Een mondelinge toezegging van de leverancier is niet voldoende.
• Onvoldoende testen op migratie: Zelfs met food-grade rPET is het verstandig om migratietests uit te voeren, zeker bij nieuwe leveranciers of gewijzigde procesomstandigheden.
• Geen rekening houden met kleurvariatie: rPET kan licht geel of grijs verkleuren ten opzichte van virgin PET. Dit heeft geen invloed op de voedselveiligheid, maar kan wel een rol spelen bij de merkbeleving van de verpakking.
• Te laat beginnen met het goedkeuringstraject: Als je leverancier nog geen EFSA-goedkeuring heeft, kost het traject tijd. Plan dit vroeg in je productontwikkelingsproces.
• Vergeten de keten te documenteren: Traceerbaarheid van het recyclaat is een wettelijke verplichting. Zorg dat je de herkomst van het rPET kunt aantonen in je administratie.

Wanneer is rPET de juiste keuze ten opzichte van virgin PET of andere biobased alternatieven? #

rPET is een goede keuze wanneer je de CO2-voetafdruk van je verpakking wilt verlagen ten opzichte van virgin PET, en wanneer je leverancier beschikt over food-grade rPET van een EFSA-goedgekeurd recyclingproces. Voor thermogevormde foodverpakkingen in grote series is rPET technisch goed inzetbaar en sluit het aan bij de circulaire ambities van veel foodbedrijven.

Virgin PET blijft de voorkeur verdienen wanneer de optische eisen van de verpakking zeer hoog zijn, wanneer food-grade rPET niet beschikbaar is in de benodigde kwaliteit, of wanneer de migratierisico’s voor een specifieke toepassing extra zekerheid vereisen.

Biobased alternatieven zoals PLA worden soms als duurzamer gepresenteerd, maar zijn in de praktijk niet altijd de beste keuze voor foodverpakkingen. PLA is biologisch afbreekbaar onder industriële composteeromstandigheden, maar is niet recyclebaar via de reguliere PET-stroom en kan die stroom zelfs verontreinigen. Dat maakt PLA minder geschikt voor toepassingen waarbij recycleerbaarheid en circulariteit centraal staan.

De keuze hangt uiteindelijk af van drie factoren: de technische eisen van de verpakking, de beschikbaarheid van gecertificeerd materiaal, en de duurzaamheidsdoelstellingen van je organisatie. rPET scoort goed op alle drie wanneer de randvoorwaarden op orde zijn.

Hoe wij helpen bij de overstap naar rPET foodverpakkingen #

Bij Koninklijke Hordijk produceren we thermogevormde foodverpakkingen van (r)PET en APET voor verse voedingsmiddelen in grote series. We denken actief mee over de keuze voor het juiste materiaal, het percentage rPET dat haalbaar is voor jouw toepassing, en de technische consequenties voor het thermovormproces en de verpakkingseigenschappen. Onze verpakkingen voldoen aan de BRC-norm en we kunnen je ondersteunen bij het opvragen van de benodigde conformiteitsdocumentatie.

Wat we concreet voor je doen:

• Adviseren over de inzet van food-grade rPET in jouw specifieke verpakkingstoepassing
• Produceren van thermogevormde schalen, bakjes en deksels van (r)PET voor direct voedselcontact
• Meedenken over het verhogen van het rPET-percentage zonder concessies aan kwaliteit of uitstraling
• Ondersteunen bij de documentatie die nodig is voor jouw verklaring van conformiteit
• Samenwerken aan circulaire verpakkingsoplossingen die aansluiten bij jouw MVO-doelstellingen

Wil je weten of rPET haalbaar is voor jouw foodverpakking? Neem contact op met ons team in Zevenhuizen of Zaandam. We bespreken graag de mogelijkheden voor jouw specifieke situatie.