Hoe vervang ik mijn huidige multimateriaal verpakking door een recyclebaar alternatief?

Een multimateriaal verpakking vervangen door een recyclebaar alternatief begint met het kiezen van een monomateriaal verpakking die dezelfde functionele eisen vervult. Voor de meeste toepassingen in food, personal care of industrie zijn materialen als PET, PP of HDPE goede kandidaten. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over de overstap, van materiaalkeuze tot praktische uitvoering.

Wat maakt een multimateriaal verpakking moeilijk recyclebaar? #

Een multimateriaal verpakking is moeilijk recyclebaar omdat de verschillende materiaallagen niet eenvoudig van elkaar te scheiden zijn. Recyclinginstallaties verwerken materiaalstromen het meest efficiënt als ze uit één materiaalsoort bestaan. Zodra PET, PP of HDPE gecombineerd wordt met barrièrelagen, coatings of etiketten van een ander materiaal, daalt de kwaliteit van het recyclaat of wordt de verpakking volledig afgekeurd voor recycling.

Veel gangbare verpakkingen combineren meerdere materialen om specifieke eigenschappen te bereiken: een PET-schaal met een PP-deksel, een PP-beker met een aluminiumfolie afdekking, of een HDPE-fles met een krimplabel van een ander polymeer. Elk van die combinaties levert functioneel voordeel op, maar maakt de verpakking als geheel moeilijker te sorteren en te verwerken in de recyclingketen.

Daarnaast spelen kleurstoffen, lijmen en additieven een rol. Donkere kleurstoffen in PET worden bijvoorbeeld slecht herkend door de nabij-infrarood sorteerapparatuur die recyclingbedrijven voor verpakkingen gebruiken. Het resultaat is dat de verpakking in de verkeerde stroom terechtkomt of helemaal niet gesorteerd wordt. Design for recycling begint daarom al bij de keuze van kleur, additieven en afdekmateriaal, nog voordat de verpakking in productie gaat.

Welke recyclebare alternatieven bestaan er voor multimateriaal verpakkingen? #

De meest toegepaste recyclebare alternatieven voor multimateriaal verpakkingen zijn monomateriaal verpakkingen van PET, PP of HDPE. Deze materialen zijn goed sorteerbaar, breed geaccepteerd in recyclingstromen en beschikbaar in varianten met gerecyclede content (rPET, rPP). De juiste keuze hangt af van de toepassing, de productcategorie en de gewenste eigenschappen.

PET en rPET voor verse voedingsmiddelen #

PET is transparant, stijf en heeft goede barrière-eigenschappen tegen vocht en zuurstof. Het materiaal is bij uitstek geschikt voor thermogevormde schalen, bakjes en deksels voor verse voedingsmiddelen. rPET, de gerecyclede variant, biedt dezelfde functionele eigenschappen en verlaagt de afhankelijkheid van virgin grondstoffen. CPET is een variant die ook geschikt is voor ovengebruik, wat de toepasbaarheid vergroot voor kant-en-klaarmaaltijden.

PP voor hittebestendige en flexibele toepassingen #

PP is hittebestendig, vochtbestendig en goed te sealen. Het materiaal is geschikt voor magnetron- en vriezertoepassingen en wordt veel gebruikt voor spuitgiet- en thermogevormde verpakkingen in zowel food als pharma. PP is als monomateriaal verpakking goed recyclebaar, mits het vrij is van onverenigbare materiaallagen of coatings.

HDPE voor home care en personal care #

HDPE is chemisch resistent, elastisch en lichtgewicht. Het materiaal wordt veel toegepast voor flessen en flacons in de home care en personal care sector. HDPE is goed recyclebaar en beschikbaar als gerecyclede variant, wat het een duurzame keuze maakt voor verpakkingen waarbij chemische bestendigheid en sterkte belangrijk zijn.

EPS voor transport en tuinbouw #

EPS is isolerend, lichtgewicht en biedt veel vrijheid in vorm. Het materiaal wordt gebruikt voor transportverpakkingen, tuinbouwtrays en bouwtoepassingen. EPS is recyclebaar en kan worden vermalen en gemengd met virgin EPS voor nieuwe hoogwaardige toepassingen. Gesloten inzamelsystemen maken het mogelijk om een groot deel van het gebruikte EPS terug te winnen als grondstof.

Hoe beoordeel je of een alternatief geschikt is voor jouw product? #

Je beoordeelt of een recyclebaar alternatief geschikt is door de functionele eisen van je verpakking als vertrekpunt te nemen. Denk aan barrière-eigenschappen, mechanische sterkte, temperatuurbestendigheid, voedselveiligheid en de eisen van het vulsysteem. Pas als het alternatief aan al die eisen voldoet, is het een reële kandidaat voor vervanging van de multimateriaal verpakking.

Doorloop daarvoor de volgende vragen:

• Welke producteigenschappen moet de verpakking beschermen, zoals vocht, zuurstof, geur of temperatuur?
• Welke productieprocessen gebruikt je afvuller, zoals sealen, etiketteren of stapelen?
• Welke regelgeving is van toepassing, zoals voedselveiligheid, BRC-normen of de PPWR?
• Wat zijn de eisen van de retailer of afnemer op het gebied van presentatie en houdbaarheid?
• Is het alternatief beschikbaar in de benodigde volumes en maatvoering?

Een Life Cycle Analysis (LCA) kan helpen om de milieu-impact van het alternatief te vergelijken met de huidige verpakking. Daarmee maak je de circulariteitswinst meetbaar en onderbouw je de keuze richting interne stakeholders en klanten. Houd er rekening mee dat een monomateriaal verpakking soms een lichte aanpassing van het product of het vulsysteem vraagt om dezelfde prestaties te leveren als de huidige multimateriaal oplossing.

Wat zijn de stappen om over te stappen naar een recyclebare verpakking? #

De overstap naar een recyclebare verpakking verloopt het meest gestructureerd via een gefaseerd proces: begin met een analyse van de huidige verpakking, selecteer een geschikt alternatief, valideer het prototype en rol het vervolgens uit in productie. Elke stap vraagt afstemming tussen productontwikkeling, inkoop en de verpakkingsleverancier.

1. Analyseer de huidige verpakking: Breng alle materiaallagen, functies en eisen in kaart. Identificeer welke elementen de recycleerbaarheid belemmeren.
2. Stel functionele eisen op: Definieer wat het alternatief minimaal moet kunnen op het gebied van barrière, sterkte, temperatuur en voedselveiligheid.
3. Selecteer een monomateriaal alternatief: Kies op basis van de eisen een materiaal zoals PET, PP, HDPE of EPS en bepaal de productiemethode, zoals thermovormen, spuitgieten of extrusieblazen.
4. Ontwikkel en test een prototype: Laat een prototype maken en test dit op alle relevante parameters, inclusief vulsysteem, houdbaarheid en logistieke belasting.
5. Stel het verpakkingsdossier op: Documenteer de materiaalkeuze, recycleerbaarheid en naleving van regelgeving zoals de PPWR. Vanaf 12 augustus 2026 moeten fabrikanten kunnen aantonen dat hun verpakkingen aan de PPWR-eisen voldoen.
6. Rol uit in productie: Plan de overgang zorgvuldig om continuïteit in de supply chain te waarborgen en communiceer de wijziging naar afnemers en retailers.

Welke kosten en doorlooptijden moet je rekenen bij een verpakkingswissel? #

De kosten en doorlooptijd van een verpakkingswissel hangen sterk af van de complexiteit van de nieuwe verpakking en de mate waarin het productieproces moet worden aangepast. Reken voor een standaard monomateriaal alternatief op een doorlooptijd van enkele maanden voor prototyping en validatie. Maatwerk of nieuwe matrijzen verlengen die doorlooptijd en verhogen de initiële investering.

De voornaamste kostenposten zijn:

• Matrijskosten: Een nieuwe matrijs voor thermovormen of spuitgieten vertegenwoordigt een eenmalige investering die afhankelijk is van de complexiteit en het formaat van de verpakking.
• Ontwikkel- en testkosten: Prototyping, houdbaarheidsonderzoek en validatie van het vulsysteem kosten tijd en geld, maar voorkomen dure fouten in de serieproductie.
• Materiaalkosten: rPET of rPP kan in sommige gevallen een andere prijsstructuur hebben dan virgin materiaal, afhankelijk van marktomstandigheden en beschikbaarheid van recyclaat.
• Documentatiekosten: Het opstellen van een verpakkingsdossier voor de PPWR vraagt interne capaciteit of externe ondersteuning.

Weeg deze kosten af tegen de voordelen op langere termijn: lagere materiaalkosten bij hogere recyclaatverhoudingen, betere aansluiting op retaileisen en verminderd risico op regelgevingsboetes. Een gefaseerde aanpak, waarbij je begint met de verpakkingen die het meest urgent zijn vanuit regelgeving of klantdruk, helpt de investering te spreiden.

Hoe weet je of je nieuwe verpakking écht recyclebaar is in de praktijk? #

Een verpakking is in de praktijk recyclebaar als ze correct gesorteerd wordt door de consument, geaccepteerd wordt door de inzamelinfrastructuur en verwerkt kan worden tot hoogwaardig recyclaat. Het ontwerp van de verpakking, het gebruikte materiaal en de lokale inzamelinfrastructuur bepalen samen of recycling daadwerkelijk plaatsvindt. Een recycleerbaarheidstest of beoordeling via erkende richtlijnen geeft de meest betrouwbare indicatie.

Praktische manieren om recycleerbaarheid te toetsen:

• Gebruik erkende ontwerprichtlijnen: Organisaties zoals Recyclass en KIDV bieden richtlijnen en beoordelingstools waarmee je kunt toetsen of een verpakking voldoet aan de eisen voor recycleerbaarheid in de Europese markt.
• Controleer sorteerbaarheid: Laat de verpakking testen op herkenbaarheid door nabij-infrarood sorteerapparatuur. Donkere kleuren, bepaalde additieven en onverenigbare labels kunnen de sortering verstoren.
• Beoordeel de keten: Een monomateriaal verpakking van PET of PP is pas recyclebaar als er ook een functionerende inzamel- en verwerkingsketen voor bestaat in het afzetgebied.
• Vraag om documentatie van de leverancier: Een goede verpakkingsleverancier levert technische documentatie over de recycleerbaarheid van het materiaal en de verpakking als geheel.

Houd er rekening mee dat “recyclebaar” en “gerecycled” twee verschillende begrippen zijn. Een verpakking kan technisch recyclebaar zijn, maar als de inzamelinfrastructuur ontbreekt of de consument de verpakking verkeerd sorteert, bereikt het materiaal de recycler niet. Circulariteit vraagt daarom om aandacht voor het hele systeem, niet alleen het ontwerp van de verpakking zelf.

Hoe wij helpen bij de overstap naar een recyclebare verpakking #

Bij Koninklijke Hordijk begeleiden we je van begin tot eind bij het vervangen van een multimateriaal verpakking door een duurzaam, recyclebaar alternatief. We combineren materiaaltechnische kennis met productiemogelijkheden in thermovormen, spuitgieten en extrusieblazen, zodat we voor vrijwel elke toepassing een passende monomateriaal oplossing kunnen ontwikkelen.

Wat we concreet voor je doen:

• Analyse van je huidige verpakking en identificatie van de recycleerbaarheidsbeperkingen
• Materiaalselectie op basis van jouw functionele eisen, zoals barrière, temperatuurbestendigheid en voedselveiligheid
• Ontwikkeling en validatie van een prototype in PET, rPET, PP, HDPE of EPS
• Ondersteuning bij het opstellen van je verpakkingsdossier voor de PPWR
• Technische documentatie over de recycleerbaarheid van de gekozen verpakkingsoplossing
• Productie in grote series onder BRC-gecertificeerde omstandigheden in onze fabrieken in Zaandam en Zevenhuizen

Wil je weten welk recyclebaar alternatief het beste past bij jouw huidige verpakking? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.