Hoe voorkom ik dat mijn IML-label de recycleerbaarheid van mijn verpakking verslechtert?

Een IML-label verslechtert de recycleerbaarheid van een verpakking wanneer het label en de verpakking gemaakt zijn van incompatibele materialen, of wanneer de inktdekking zo hoog is dat het recyclaat wordt verontreinigd. Het goede nieuws: met de juiste materiaalkeuze en labelontwerp is IML goed te combineren met een recycleerbare verpakking. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over IML en recycleerbaarheid, van materiaalcompatibiliteit tot testmethoden.

Wanneer verslechtert een IML-label de recycleerbaarheid van een verpakking? #

Een IML-label verslechtert de recycleerbaarheid van een verpakking wanneer het label bestaat uit een ander polymeer dan de verpakking zelf, wanneer de inktdekking te hoog is, of wanneer er additieven in het label zitten die het recyclaat verontreinigen. Dit geldt voor zowel PP- als PET-verpakkingen. De kern van het probleem is materiaalonzuiverheid in de recyclingstroom.

Bij in-mould labelling wordt het label tijdens het spuitgietproces direct in de mal geplaatst en versmelt het met de verpakkingswand. Dat maakt IML sterk en visueel aantrekkelijk, maar het betekent ook dat het label niet meer los te maken is van de verpakking. In de recycling wordt de verpakking als geheel beoordeeld. Als het label een ander polymeer bevat, telt dat mee als verontreiniging.

Concrete situaties waarbij de recycleerbaarheid verslechtert:

• Een PP-verpakking met een PET-label, of andersom
• Labels met een hoge concentratie donkere of metaalachtige inkten
• Labels met barrièrecoatings op basis van niet-compatibele materialen
• Labels die meer dan 10% van het totale gewicht van de verpakking uitmaken en een afwijkend polymeer bevatten

Recyclinginstallaties sorteren verpakkingen op polymeertype via nabij-infrarood (NIR) detectie. Een label dat de NIR-scan verstoort of een afwijkend signaal geeft, kan ertoe leiden dat de verpakking verkeerd wordt gesorteerd of wordt afgekeurd voor hoogwaardige recycling.

Welke materiaalcombinaties zijn veilig voor recycling bij IML? #

De veiligste materiaalcombinatie bij IML is een label dat gemaakt is van hetzelfde polymeer als de verpakking. Voor PP-verpakkingen gebruik je een PP-label, voor PET-verpakkingen een PET-label. Deze mono-materiaal aanpak zorgt ervoor dat de verpakking als één homogeen materiaal door de recyclingstroom gaat zonder kwaliteitsverlies.

In de praktijk worden de volgende combinaties als recycleerbaar beschouwd:

• PP-verpakking met PP-label: de meest gebruikte combinatie bij spuitgietverpakkingen voor food, houdbaar en home care toepassingen. PP is hittebestendig en goed te sealen, en een PP-label sluit naadloos aan op de polymeeridentiteit van de verpakking.
• PET-verpakking met PET-label: minder gangbaar bij IML omdat PET vaker wordt gebruikt bij thermovormen, maar technisch mogelijk en recycleerbaar mits de inktdekking beperkt blijft.
• HDPE-verpakking met HDPE-label: relevant voor home care en personal care toepassingen waarbij chemische resistentie een rol speelt.

Combinaties waarbij het label een ander polymeer bevat dan de verpakking, zoals een PP-verpakking met een BOPP-label van een afwijkende samenstelling, kunnen in sommige gevallen nog worden geaccepteerd als het labelgewicht onder een bepaalde drempelwaarde blijft. Maar dit is afhankelijk van de specifieke recyclingstroom en de geldende richtlijnen. Verifieer dit altijd bij een erkende testinstantie of via de Design for Recycling-richtlijnen van Hordijk.

Hoe beïnvloedt de inktdekking van een IML-label de recycleerfractie? #

Een hoge inktdekking op een IML-label kan de kwaliteit van het recyclaat verminderen, met name wanneer donkere of ondoorzichtige inkten worden gebruikt. Inkten bevatten pigmenten en additieven die bij het smelten van het recyclaat kunnen migreren en de kleur of mechanische eigenschappen van het materiaal negatief beïnvloeden. Hoe hoger de inktdekking, hoe groter dit risico.

Specifiek zijn er twee effecten die optreden:

• Kleurverontreiniging: donkere inkten, met name zwart op basis van koolstofzwart, maken het recyclaat donker en daarmee minder geschikt voor hoogwaardige toepassingen. Lichtgekleurde of transparante inkten hebben een kleiner effect.
• NIR-verstoring: koolstofzwart absorbeert nabij-infrarood licht, waardoor de NIR-scanner de verpakking niet correct kan identificeren. Dit leidt tot verkeerde sortering en verlies van materiaal uit de recyclingstroom.

De vuistregel in de industrie is dat een inktdekking van meer dan 50% van het labeloppervlak met donkere inkten als problematisch wordt beschouwd. Maar ook bij lagere dekkingspercentages is het verstandig om te kiezen voor NIR-detecteerbare inkten en pigmenten die zijn goedgekeurd voor gebruik in recycleerbare verpakkingen. Vraag bij je labelproducent altijd om documentatie over de inktsamenstelling en de compatibiliteit met de beoogde recyclingstroom.

Wat zegt de Design for Recycling-richtlijn over IML-verpakkingen? #

De Design for Recycling-richtlijnen, zoals die zijn opgesteld door Recyclass en KIDV, stellen dat IML-verpakkingen recycleerbaar kunnen zijn, mits het label en de verpakking gemaakt zijn van compatibele polymeren en de inktdekking en additieven geen negatief effect hebben op het recyclaat. IML-verpakkingen worden beoordeeld als één geheel, niet als verpakking en label afzonderlijk.

Recyclass hanteert een beoordelingssysteem waarbij verpakkingen worden ingedeeld in categorieën van A tot D, waarbij A staat voor goed recycleerbaar en D voor niet recycleerbaar of schadelijk voor de recyclingstroom. Voor IML-verpakkingen zijn de volgende criteria relevant:

• Het polymeer van het label moet compatibel zijn met het polymeer van de verpakking
• Het labelgewicht mag een bepaald percentage van het totale verpakkingsgewicht niet overschrijden
• Inkten en coatings mogen de NIR-detectie niet verstoren
• Additieven zoals vlamvertragers of UV-stabilisatoren mogen de recyclingstroom niet verontreinigen

Vanaf 12 augustus 2026 moeten fabrikanten die kunststofverpakkingen toepassen, kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de eisen van de PPWR. Dit betekent dat ook de recycleerbaarheid van IML-verpakkingen onderbouwd moet worden met documentatie. Een verpakkingsdossier met de juiste technische onderbouwing is daarvoor noodzakelijk.

Hoe test je of een IML-verpakking daadwerkelijk recycleerbaar is? #

Je test de recycleerbaarheid van een IML-verpakking door een erkende recyclingstestmethode te volgen, zoals de Recyclass-protocollen of de CEFLEX-richtlijnen voor flexibele en rigide verpakkingen. Deze tests simuleren de industriële recyclingstroom en beoordelen of de verpakking correct wordt gesorteerd, verwerkt en omgezet in kwalitatief recyclaat.

Een volledige recycleerbaarheidstest doorloopt doorgaans de volgende stappen:

1. Sorteertest: controleer of de NIR-scanner de verpakking correct identificeert als het beoogde polymeer. Dit is met name relevant bij donkere inkten of labels met een hoge dekking.
2. Wastest: beoordeel of inkten, lijmen of coatings loslaten tijdens het wasproces en of ze het waswater verontreinigen.
3. Smelttest: verwerk het materiaal tot recyclaat en beoordeel de kleur, geur en mechanische eigenschappen. Vergelijk deze met de normen voor het betreffende polymeer.
4. Eindproducttest: controleer of het recyclaat geschikt is voor een hoogwaardige toepassing, of dat het alleen nog bruikbaar is voor lagere toepassingen.

Laat de test uitvoeren door een onafhankelijke instantie zoals Cyclos-HTP of een door Recyclass erkend laboratorium. De uitkomst geeft je een recycleerbaarheidsscore die je kunt opnemen in je verpakkingsdossier. Dit is niet alleen nuttig voor interne besluitvorming, maar ook noodzakelijk voor compliance met de PPWR-eisen die in 2026 van kracht worden.

Hoe wij helpen bij recycleerbare IML-verpakkingen #

Bij Koninklijke Hordijk denken we actief mee over de recycleerbaarheid van verpakkingen, ook wanneer IML een rol speelt. We combineren meer dan 100 jaar materiaalkennis met een circulaire ontwerpbenadering waarbij het product, zijn functies en de beschikbare recyclingstroom het vertrekpunt vormen.

Wat we concreet voor je kunnen doen:

• Adviseren over de juiste materiaalcombinatie voor jouw IML-verpakking, zoals PP of PET, afgestemd op de beoogde recyclingstroom
• Beoordelen of de inktdekking en labelsamenstelling compatibel zijn met de Design for Recycling-richtlijnen
• Ondersteunen bij het opbouwen van je verpakkingsdossier voor PPWR-compliance, inclusief technische documentatie over recycleerbaarheid
• Meedenken over alternatieven wanneer een bestaande IML-oplossing niet voldoet aan de recycleerbaarheidseisen

Wil je weten of jouw huidige of beoogde IML-verpakking voldoet aan de recycleerbaarheidseisen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.