Hoe weet ik of mijn huidige verpakking scoort als ‘recyclable at scale’?

Je weet of je verpakking scoort als ‘recyclable at scale’ door te toetsen of die verpakking in de bestaande inzamel- en sorteersystemen daadwerkelijk wordt herkend, gescheiden en verwerkt tot hoogwaardige grondstof. Dat is meer dan alleen de materiaalkeuze: ook het ontwerp, de toevoegingen en de keten bepalen de uitkomst. De vragen hieronder helpen je die beoordeling stap voor stap te maken.

Wat betekent ‘recyclable at scale’ precies voor verpakkingen? #

Een verpakking is ‘recyclable at scale’ als die in de praktijk, dus niet alleen in theorie of in een laboratorium, door een significant deel van de bestaande sorteer- en recyclinginfrastructuur wordt verwerkt. Recycleerbaarheid op papier is niet genoeg: de verpakking moet herkend worden door sorteerinstallaties, gescheiden worden van andere stromen en vervolgens worden omgezet in een bruikbare secundaire grondstof.

De term komt voort uit Europese regelgeving, waaronder de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Vanaf 12 augustus 2026 moeten fabrikanten die verpakkingen toepassen kunnen aantonen dat hun verpakkingen aan de gestelde duurzaamheidseisen voldoen. ‘Recyclable at scale’ is daarbinnen een concrete drempelwaarde: een verpakking telt pas mee als die in een voldoende groot deel van de Europese inzamelinfrastructuur daadwerkelijk wordt gerecycled.

Voor thermoplastische verpakkingen van PET, PP of HDPE geldt dat de materiaalbasis doorgaans goed is, maar dat het ontwerp en de toevoegingen de score omhoog of omlaag kunnen trekken. Een PET-schaal met een niet-scheidbare barrièrelaag of een PP-deksel met een kleurstof die sorteermachines verstoort, kan ondanks het goede basismateriaal toch niet als ‘recyclable at scale’ worden aangemerkt.

Welke criteria bepalen of een verpakking scoort op recycleerbaarheid? #

De recycleerbaarheidsscore van een verpakking hangt af van vijf samenhangende criteria: het gebruikte materiaal, het ontwerp, de toevoegingen, de inzamelbaarheid en de verwerkbaarheid in bestaande recyclinginstallaties. Elk criterium kan de totaalscore positief of negatief beïnvloeden, ook als de andere criteria goed scoren.

• Materiaaltype: PET, rPET, APET, CPET, PP en HDPE hebben elk een eigen recyclinginfrastructuur. EPS is recyclebaar, maar vereist specifieke inzamelstromen. Materialen die niet passen in bestaande sorteerlijnen verlagen de score direct.
• Mono-materiaal versus multi-materiaal: Een verpakking van één materiaaltype is eenvoudiger te recyclen dan een combinatie van materialen die niet van elkaar te scheiden zijn. Een PP-bakje met een PET-deksel dat niet los te maken is, scoort lager dan een volledig PP-oplossing.
• Kleurstoffen en additieven: Donkere kleurstoffen, met name koolstofzwart, worden door nabij-infrarood (NIR) sorteermachines niet herkend. Bepaalde additieven kunnen de kwaliteit van het recyclaat verlagen.
• Labels en lijmen: Niet-verwijderbare labels of lijmen die achterblijven in het recyclingproces verlagen de kwaliteit van de grondstof. Sleevelabels van een ander materiaal dan de verpakking zelf zijn een veelvoorkomend knelpunt.
• Inzamelbaarheid: Wordt de verpakking ingezameld via de bestaande consumentenstromen of industriële inzameling? Een verpakking die niet in de juiste bak terechtkomt, bereikt de recyclinginstallatie nooit.

Europese en nationale richtlijnen, waaronder het Circular Economy Action Plan en de PPWR, stellen steeds concretere eisen aan deze criteria. Benchmarkingtools en Life Cycle Analysis (LCA) helpen je om de score van je verpakking te kwantificeren en te vergelijken met alternatieven.

Hoe beoordeel je de huidige verpakking stap voor stap? #

Je beoordeelt de recycleerbaarheid van je huidige verpakking door systematisch de materiaalsamenstelling, het ontwerp en de keten te doorlopen. Begin bij de basis en werk naar de details toe. Zo identificeer je snel waar de score omlaag gaat.

Stap 1: Breng de materiaalsamenstelling in kaart #

Noteer elk materiaal in de verpakking, inclusief het bakje, het deksel, het label en de lijm. Controleer of elk onderdeel past binnen een erkende recyclinginfrastructuur in Nederland en Europa. Gebruik de materiaalaanduiding op de verpakking als startpunt, maar verifieer dit met je leverancier of het technische productiedossier.

Stap 2: Toets het ontwerp aan design-for-recycling richtlijnen #

Vergelijk het ontwerp met de actuele richtlijnen van organisaties zoals Stichting Afvalfonds Verpakkingen of RecyClass. Die richtlijnen geven per materiaaltype aan welke ontwerpelementen de recycleerbaarheid verlagen. Let specifiek op kleurstoffen, barrièrelagen, sluitingen en de scheidbaarheid van componenten.

Stap 3: Controleer de inzamelroute #

Ga na via welke inzamelstroom de verpakking in de praktijk wordt ingezameld. Komt die terecht bij de juiste sorteerinstallatie? Een verpakking die technisch recyclebaar is maar in de restafvalstroom belandt, scoort in de praktijk niet als ‘recyclable at scale’.

Stap 4: Vraag een recycleerbaarheidsbeoordeling op #

Laat de verpakking beoordelen via een erkend beoordelingssysteem, zoals de RecyClass-tool of een vergelijkbare nationale methodiek. Dit geeft je een gedocumenteerde score die je kunt opnemen in je verpakkingsdossier, wat vanaf augustus 2026 verplicht is onder de PPWR.

Welke veelgemaakte fouten verlagen de recycleerbaarheidsscore? #

De meest voorkomende fouten die de recycleerbaarheidsscore verlagen zijn niet altijd zichtbaar bij een eerste blik op de verpakking. Ze zitten vaak in de details van het ontwerp of de materiaalkeuze.

• Donkere of zwarte kleurstoffen in PET of PP: Deze worden door NIR-sorteermachines niet herkend en belanden daardoor in de verkeerde stroom of het restafval.
• Niet-scheidbare multi-materiaalconstructies: Een PET-schaal met een geïntegreerde PP-barrièrelaag die niet te scheiden is, verlaagt de kwaliteit van beide recyclingstromen.
• Sleevelabels van een ander materiaal: Een PET-fles met een PVC-sleeve scoort lager dan dezelfde fles met een PET- of papieren label, omdat de sleeve de sortering verstoort.
• Lijmen die achterblijven in het wasproces: Bepaalde lijmsoorten lossen niet op in het waswater van recyclinginstallaties en verontreinigen het recyclaat.
• Te kleine verpakkingen of componenten: Kleine onderdelen, zoals kleine dekseltjes of clips, vallen door de sorteermachines heen en worden niet meegenomen in het recyclingproces.
• Ontbreken van documentatie: Zonder een gedocumenteerd verpakkingsdossier kun je de recycleerbaarheid niet aantonen, ook al scoort de verpakking technisch goed.

Ketensamenwerking speelt hierbij een belangrijke rol. Fouten in het ontwerp worden vaak pas zichtbaar als je de keten in kaart brengt, van productie tot inzameling en verwerking. Het betrekken van de juiste partners in die keten helpt je om blinde vlekken te identificeren.

Wat zijn de volgende stappen als de verpakking niet scoort? #

Als je verpakking niet scoort als ‘recyclable at scale’, zijn er meerdere concrete verbeterpaden. Welk pad het meest geschikt is, hangt af van de specifieke knelpunten die de beoordeling heeft opgeleverd.

• Overstap naar mono-materiaal: Vervang multi-materiaalconstructies door een ontwerp van één materiaaltype, zoals volledig PET of volledig PP. Dit vereenvoudigt de sortering en verhoogt de kwaliteit van het recyclaat.
• Aanpassing van kleurstoffen en additieven: Vervang donkere of NIR-blokkerende kleurstoffen door NIR-detecteerbare alternatieven. Kies additieven die compatibel zijn met de bestaande recyclinginfrastructuur.
• Herontwerp van labels en sluitingen: Kies voor labels en lijmen die zijn goedgekeurd voor recycling, of pas het ontwerp aan zodat labels eenvoudig verwijderd worden tijdens het wasproces.
• Verhoog het aandeel recyclaat: Door rPET of rPP toe te passen in de verpakking draag je bij aan de vraag naar secundaire grondstoffen en versterk je de circulaire keten.
• Stel een verpakkingsdossier op: Documenteer alle materiaalkeuzes, ontwerpelementen en recycleerbaarheidstests. Dit dossier is niet alleen verplicht onder de PPWR, maar helpt je ook om verbeteringen te sturen en te communiceren.

Een herontwerp hoeft niet altijd ingrijpend te zijn. Soms is een kleine aanpassing in de kleurstof of het label voldoende om de score significant te verbeteren. Begin met de knelpunten die de grootste impact hebben op de recycleerbaarheidsscore.

Hoe wij helpen bij het beoordelen en verbeteren van verpakkingsrecycleerbaarheid #

Bij Koninklijke Hordijk ondersteunen we je concreet bij het beoordelen en verbeteren van de recycleerbaarheid van je verpakking. Dat doen we op meerdere niveaus:

• Technische documentatie voor je verpakkingsdossier: We leveren de onderbouwing die je nodig hebt om aan de PPWR-eisen te voldoen, inclusief materiaalspecificaties en recycleerbaarheidsinformatie.
• Materiaalselectie en ontwerpadviezen: We denken mee over de keuze tussen PET, rPET, CPET, PP en HDPE, en adviseren over mono-materiaalontwerpen die beter scoren op recycleerbaarheid.
• Toepassing van recyclaat: We verwerken rPET en rPP in onze thermogevormde verpakkingen, zodat je direct bijdraagt aan een circulaire grondstofketen.
• Actuele PPWR-informatie: Via ons PPWR-dossier houden we je op de hoogte van alle relevante ontwikkelingen in wet- en regelgeving.
• Ketensamenwerking: We werken samen met inzamelaars en recyclers om gesloten kringlopen mogelijk te maken, zoals tray-to-tray recycling voor PET-schalen.

Wil je weten hoe jouw huidige verpakking scoort en waar de verbetermogelijkheden liggen? Neem contact met ons op voor een concrete beoordeling van je verpakkingsdossier.