Is IML geschikt voor een verpakking met mono-materiaal als doel?

IML (In-Mould Labelling) kan geschikt zijn voor monomateriaalverpakkingen, maar alleen als het label en de verpakking van hetzelfde materiaal zijn gemaakt. Bij PP-verpakkingen met een PP-label is monomateriaal haalbaar. Bij combinaties van PET en PP of andere materialen ontstaat een meerstoffenproduct dat moeilijker te recyclen is. De geschiktheid hangt sterk af van de materiaalkeuze en het ontwerp.

Een verkeerde labelkeuze maakt je verpakking onrecyclebaar #

Veel verpakkingen worden ontworpen met duurzaamheid als doel, maar stranden op een detail: het label. Als je een PP-verpakking combineert met een PET-label via IML, heb je geen monomateriaal meer. Dat klinkt technisch, maar de consequentie is concreet: de verpakking wordt door sorteerinstallaties niet herkend als één materiaalstroom en belandt in een recyclaatstroom van lagere kwaliteit of zelfs in het restafval. De oplossing zit in de materiaalselectie aan het begin van het ontwerpproces, niet achteraf.

Monomateriaal als doel vereist keuzes die vroeg in het ontwerp worden gemaakt #

Wie monomateriaal als eindresultaat wil, moet dat als uitgangspunt nemen, niet als wens achteraf. Bij IML betekent dit dat het label, de verpakkingswand en eventuele afdekfolie allemaal van hetzelfde materiaal moeten zijn. Dat vraagt om afstemming tussen verpakkingsontwerper, labelproducent en materiaalspecialist. Wie dit pas in de productiefase oppakt, loopt tegen technische en commerciële beperkingen aan die moeilijk terug te draaien zijn.

Wat is IML en hoe werkt het bij verpakkingen? #

IML staat voor In-Mould Labelling. Het is een techniek waarbij een bedrukt label direct tijdens het spuitgietproces in de mal wordt geplaatst en versmelt met de verpakkingswand. Het resultaat is een verpakking waarbij het label volledig is geïntegreerd, zonder aparte lijm of krimpfolie.

Bij spuitgieten wordt gesmolten PP of PET in een matrijs gespoten. Het label, dat al in de mal ligt, hecht zich door warmte en druk aan de binnenwand van de verpakking. Na afkoeling is het label onlosmakelijk verbonden met de verpakking. Dit geeft een strak, hoogwaardig uiterlijk en elimineert de stap van apart etiketteren.

IML wordt veel toegepast bij stevige, vormvaste verpakkingen zoals bakjes, emmers en bekers. De techniek is populair in de foodsector voor lang houdbare producten, maar ook in home care en personal care. De voordelen zijn een scherpe beeldkwaliteit, het label laat niet los en het productieproces is efficiënt. Het nadeel is dat de materiaalkeuze van het label direct invloed heeft op de recycleerbaarheid van de totale verpakking.

Wat is een monomateriaalverpakking precies? #

Een monomateriaalverpakking bestaat volledig uit één soort materiaal, inclusief alle onderdelen zoals wand, deksel, label en afdichting. Denk aan een PP-bakje met een PP-deksel en een PP-label. Geen combinaties van PET en PP, geen folie van een ander type dan de verpakking zelf.

Het begrip monomateriaal gaat verder dan alleen de verpakkingswand. Ook barrièrelagen, kleurstoffen en additieven spelen een rol. Een verpakking die visueel uit één materiaal lijkt te bestaan, kan toch meerdere materiaalstromen bevatten als er bijvoorbeeld een PET-barrièrelaag in een PP-schaal is verwerkt.

In de praktijk is monomateriaal een ontwerpdoelstelling die vraagt om bewuste keuzes in elk onderdeel van de verpakking. De Europese verpakkingsregelgeving stuurt steeds sterker aan op dit principe, omdat monomateriaalverpakkingen beter sorteerbaar en beter recyclebaar zijn dan samengestelde verpakkingen.

Waarom is monomateriaal belangrijk voor recycleerbaarheid? #

Monomateriaalverpakkingen zijn beter recyclebaar omdat sorteerinstallaties ze eenduidig kunnen herkennen en verwerken. Gemengde materialen verlagen de kwaliteit van het recyclaat, waardoor het minder geschikt is voor hoogwaardige toepassingen zoals voedselveilige verpakkingen.

Bij het recyclen van verpakkingen worden materialen gesorteerd op type, vaak via nabij-infrarood (NIR)-technologie. Een verpakking die uit meerdere materialen bestaat, geeft een gemengd signaal af of wordt verkeerd gesorteerd. Het resultaat is recyclaat van lagere kwaliteit, dat niet meer geschikt is voor toepassingen waarbij voedselveiligheid vereist is.

Hoogwaardig recyclaat, zoals rPET of rPP dat opnieuw in voedselverpakkingen gebruikt kan worden, vereist een schone, homogene grondstofstroom. Monomateriaalverpakkingen leveren die stroom. Dat maakt het niet alleen een milieuvoordeel, maar ook een economisch argument: hoogwaardig recyclaat heeft meer waarde in de keten dan gemengd afval.

Vanuit circulair perspectief is het doel om materiaal zo lang mogelijk in een hoogwaardige cyclus te houden. Dat lukt beter met monomateriaal dan met samengestelde verpakkingen, waarbij materialen na gebruik verloren gaan of degraderen naar laagwaardige toepassingen.

Is een IML-label compatibel met monomateriaalverpakkingen? #

Een IML-label is compatibel met monomateriaalverpakkingen als het label van hetzelfde materiaal is als de verpakking. Een PP-label op een PP-verpakking levert een monomateriaalproduct op. Een PET-label op een PP-verpakking niet. De compatibiliteit hangt volledig af van de materiaalkeuze.

In de praktijk worden IML-labels voor PP-verpakkingen gemaakt van biaxiaal georiënteerde PP-folie (BOPP). Dit materiaal hecht goed tijdens het spuitgietproces en heeft vergelijkbare recyclingeigenschappen als de verpakking zelf. Hierdoor blijft de verpakking als geheel herkenbaar voor NIR-sorteersystemen als PP.

Wat gebeurt er als het label van een ander materiaal is? #

Als het IML-label van een ander materiaal is dan de verpakking, ontstaat een meerstoffenproduct. Dat hoeft niet direct te betekenen dat de verpakking onrecyclebaar is, maar het verlaagt wel de kwaliteit van het recyclaat. Sorteerinstallaties kunnen moeite hebben met de juiste classificatie, en het eindrecyclaat is minder zuiver.

Voor toepassingen waarbij het recyclaat opnieuw in voedselveilige verpakkingen terechtkomt, is dit een relevant probleem. De keten van tray-to-tray-recycling, waarbij een verpakking opnieuw een verpakking wordt, vereist een hoge zuiverheid van het ingaande materiaal. Een gemengd label verstoort die zuiverheid.

Wanneer is IML wél of niet geschikt als monomateriaaloplossing? #

IML is geschikt als monomateriaaloplossing wanneer label en verpakking van hetzelfde materiaal zijn, de verpakking via spuitgieten wordt geproduceerd en het ontwerp geen barrièrelagen van andere materialen vereist. IML is minder geschikt wanneer de verpakking complexe barrière-eisen heeft die alleen met meerdere materialen te realiseren zijn.

Wanneer werkt IML goed voor monomateriaal? #

• De verpakking is van PP en het label is van BOPP (biaxiaal georiënteerde PP).
• Er zijn geen barrièrelagen van PET of andere materialen nodig.
• Het product stelt geen hoge eisen aan de zuurstof- of vochtbarrière die alleen met PET of EVOH te realiseren zijn.
• De verpakking wordt geproduceerd via spuitgieten, waarbij IML technisch goed integreerbaar is.

Wanneer is IML minder geschikt? #

• De verpakking vereist een PET-barrièrelaag voor houdbaarheid, terwijl de basisverpakking van PP is.
• Het label moet van een ander materiaal zijn vanwege druk- of hechtingseigenschappen.
• De verpakking wordt via thermovormen geproduceerd, waarbij IML technisch niet toepasbaar is.
• De productieserie is te klein om de investering in IML-mallen te rechtvaardigen.

Voor verse voedingsmiddelen met een korte houdbaarheid zijn de barrière-eisen vaak lager, waardoor monomateriaal-PP met IML haalbaar is. Voor producten met een langere houdbaarheid of hogere barrière-eisen is de afweging complexer en zijn alternatieven soms beter passend.

Welke alternatieven zijn er als IML niet voldoet aan monomateriaaleisen? #

Als IML niet leidt tot een monomateriaalverpakking, zijn er alternatieven: direct bedrukken van de verpakking, het gebruik van wasbare of verwijderbare labels, of kiezen voor een verpakkingsontwerp zonder apart label. Elk alternatief heeft eigen voor- en nadelen op het gebied van kosten, uitstraling en recycleerbaarheid.

Direct bedrukken elimineert het label volledig. De verpakking wordt rechtstreeks bedrukt, waardoor er geen vreemd materiaal aan de verpakking wordt toegevoegd. Dit werkt goed voor eenvoudige ontwerpen, maar biedt minder flexibiliteit voor complexe grafische toepassingen en is niet altijd toepasbaar op alle materialen en vormen.

Een andere optie is het gebruik van sleevelabels van hetzelfde materiaal als de verpakking. Een PP-sleeve op een PP-verpakking kan, mits goed ontworpen, door NIR-sorteersystemen als monomateriaal worden herkend. Dit vereist wel dat de sleeve tijdens het recyclingproces loskomt van de verpakking, wat afhankelijk is van het type lijm of de bevestigingsmethode.

Voor thermogevormde verpakkingen van PET of rPET is IML technisch niet toepasbaar. Hier zijn alternatieven zoals direct bedrukken of het weglaten van een label en werken met een kartonnen omverpakking een realistischere keuze. De afweging hangt af van de producteisen, de gewenste uitstraling en de recyclingdoelstellingen.

Hoe wij helpen bij monomateriaalverpakkingen met of zonder IML #

Bij Koninklijke Hordijk denken we vanaf het begin van het ontwerpproces mee over materiaalkeuze en recycleerbaarheid. We produceren thermogevormde verpakkingen van PET, rPET en PP, en spuitgietverpakkingen van PP voor diverse markten. Onze aanpak is concreet:

• We beoordelen of IML haalbaar is als monomateriaaloplossing voor jouw specifieke verpakking.
• We selecteren materialen die aansluiten op jouw recyclingdoelstellingen, zoals PP of rPET.
• We adviseren over alternatieven als IML niet de juiste keuze is, zoals direct bedrukken of andere labeloplossingen.
• We produceren onder BRC-gecertificeerde omstandigheden in onze fabrieken in Zaandam.
• We werken samen met ketenpartners aan hoogwaardig recyclaat dat opnieuw inzetbaar is in voedselveilige verpakkingen.

Wil je weten of IML geschikt is voor jouw verpakking en of monomateriaal haalbaar is binnen jouw productspecificaties? Neem contact op met Koninklijke Hordijk. We kijken graag samen met je naar de mogelijkheden.