Wanneer moet je overstappen naar een digitaal productpaspoort voor verpakkingen?

Je moet overstappen naar een digitaal productpaspoort voor verpakkingen zodra je producten onder de Europese verordening voor ecologisch ontwerp voor duurzame producten (ESPR) vallen, of zodra je klanten of afnemers er actief om vragen. Voor verpakkingen van PET of EPS geldt dat de eerste verplichtingen naar verwachting al in de komende jaren van kracht worden. Vroeg beginnen geeft je de tijd om systemen goed in te richten, zonder tijdsdruk.

Wachten op de verplichting kost je straks meer tijd dan nu beginnen #

Bedrijven die wachten tot de DPP-verplichting officieel ingaat, lopen het risico dat ze in korte tijd grote aanpassingen moeten doorvoeren in hun productieprocessen, dataregistratie en leveranciersketen. Dat levert stress op en verhoogt de kans op fouten. Wie nu al begint met het verzamelen van materiaaldata, zoals het aandeel rPET in een verpakking of de herkomst van EPS-grondstoffen, bouwt een voorsprong op die later direct rendement oplevert.

Ontbrekende materiaaldata blokkeert je circulaire strategie #

Een digitaal productpaspoort werkt alleen als de onderliggende data klopt. Veel bedrijven ontdekken bij de voorbereiding dat ze geen gestructureerd overzicht hebben van de materiaalsamenstelling, recycleerbaarheid of CO2-voetafdruk per verpakkingstype. Dat gat is niet alleen een probleem voor het paspoort zelf, maar ook voor je bredere duurzaamheidsrapportage. De oplossing begint bij het systematisch vastleggen van productspecificaties per materiaalstroom, te beginnen met de hoogvolume verpakkingen.

Wat is een digitaal productpaspoort voor verpakkingen? #

Een digitaal productpaspoort (DPP) voor verpakkingen is een digitaal databestand dat alle relevante informatie over een verpakking bevat: materiaalsamenstelling, recycleerbaarheid, herkomst van grondstoffen en milieu-impact. Het paspoort is gekoppeld aan het fysieke product via een QR-code, barcode of RFID-tag en is toegankelijk voor alle partijen in de keten.

Het doel van het DPP is transparantie over de hele levenscyclus van een verpakking. Denk aan informatie over het percentage rPET in een thermogevormde voedselverpakking, de recycleerbaarheid van EPS-transportverpakkingen of de CO2-voetafdruk van een PP-schaaltje. Die informatie helpt inkopers, recyclers en consumenten om betere keuzes te maken.

Het DPP is geen marketingtool, maar een technisch en juridisch instrument. De Europese Commissie ontwikkelt het als onderdeel van de ESPR-verordening, die bedrijven verplicht om productdata digitaal beschikbaar te stellen via een gestandaardiseerd systeem.

Wanneer wordt het digitaal productpaspoort verplicht voor verpakkingen? #

Het digitaal productpaspoort wordt gefaseerd verplicht via de Europese ESPR-verordening. De eerste productcategorieën waarvoor concrete eisen gelden, zijn batterijen en textiel. Voor verpakkingen worden de specifieke eisen naar verwachting in de tweede helft van de jaren twintig vastgesteld, maar de exacte datum hangt af van de uitwerking per productcategorie.

De Europese Verpakkingsverordening (PPWR), die de bestaande Verpakkingsrichtlijn vervangt, bevat ook bepalingen die raken aan digitale productinformatie. Bedrijven die verpakkingen op de Europese markt brengen, moeten rekening houden met beide regelgevingstrajecten.

Praktisch gezien betekent dit dat je nu al moet beginnen met de voorbereiding. De tijd tussen de publicatie van gedelegeerde handelingen en de daadwerkelijke inwerkingtreding is vaak korter dan verwacht. Bedrijven die hun datastructuur en leveranciersdata al op orde hebben, kunnen sneller voldoen aan de formele eisen.

Welke verpakkingen vallen als eerste onder de DPP-verplichting? #

Verpakkingen die als eerste onder de DPP-verplichting vallen, zijn waarschijnlijk die met een grote marktomvang en een hoge milieu-impact. Denk aan verpakkingen van PET voor voedingsmiddelen, EPS voor transport en isolatie, en PP voor herbruikbare toepassingen. De exacte prioritering volgt uit de ESPR-werkplannen die de Europese Commissie publiceert.

Binnen de verpakkingssector kijkt de regelgever met name naar materialen waarvoor al recyclinginfrastructuur bestaat en waarvoor betere data de recyclingkwaliteit kan verbeteren. PET-verpakkingen voor verse voedingsmiddelen zijn een logische kandidaat, omdat het materiaal breed wordt ingezameld, maar de kwaliteit van het recyclaat sterk afhankelijk is van de samenstelling van de verpakking.

EPS-verpakkingen voor transport en tuinbouw staan ook op de radar, mede omdat EPS recyclebaar is, maar de inzameling en verwerking nog niet overal goed georganiseerd zijn. Meer transparantie via een DPP kan de recyclingketen voor EPS versterken.

Hoe werkt een digitaal productpaspoort technisch gezien? #

Een digitaal productpaspoort werkt via een unieke digitale identifier die gekoppeld is aan een fysiek product. Die identifier, vaak een QR-code of datamatrix, verwijst naar een dataregister waarin alle productinformatie is opgeslagen. Geautoriseerde partijen in de keten kunnen die data opvragen en gebruiken voor recycling, compliance of inkoop.

De technische architectuur bestaat uit drie lagen:

1. De identifier op het product: een QR-code, barcode of RFID-tag die uniek is per producttype of batch.
2. Het dataregister: een systeem waarin de productdata wordt opgeslagen, beheerd en bijgewerkt. Dit kan een eigen systeem zijn of een gedeeld platform.
3. De toegangslaag: regels die bepalen wie welke data mag inzien. Consumenten zien andere informatie dan recyclers of toezichthouders.

De Europese Commissie werkt aan gestandaardiseerde datamodellen, zodat paspoorten van verschillende producenten uitwisselbaar zijn. Voor verpakkingen betekent dit dat je datastructuur moet aansluiten op die standaarden, ook als je nu al een eigen systeem opzet.

Wat zijn de voordelen van vroeg overstappen naar een DPP? #

Vroeg overstappen naar een digitaal productpaspoort geeft je drie concrete voordelen: je voldoet eerder aan toekomstige verplichtingen, je verbetert je inzicht in de materiaalsamenstelling van je verpakkingen en je versterkt je positie bij klanten die zelf ook aan duurzaamheidsrapportage werken.

Bedrijven die nu al beginnen met het structureren van materiaaldata, ontdekken vaak ook verbeterpunten in hun eigen productieproces. Weet je precies hoeveel rPET er in een verpakking zit, dan kun je gerichter sturen op het verhogen van dat aandeel. Dat heeft directe impact op de CO2-voetafdruk van je product.

Daarnaast groeit de vraag vanuit grote afnemers en retailers naar aantoonbare duurzaamheidsdata. Een DPP maakt die data beschikbaar op een gestandaardiseerde manier, wat het gesprek met inkopers concreter en eenvoudiger maakt. Je hoeft niet meer te vertrouwen op losse certificaten of PDF-rapporten.

Hoe begin je met de implementatie van een digitaal productpaspoort? #

Je begint de implementatie van een digitaal productpaspoort met een inventarisatie van je productportfolio en de beschikbare data per verpakkingstype. Daarna breng je in kaart welke data ontbreekt en bij welke leveranciers je die moet ophalen. Vervolgens kies je een technisch platform en richt je de datastructuur in.

Een praktische aanpak in stappen:

1. Inventariseer je verpakkingen: welke materialen gebruik je, in welke volumes en voor welke markten? Begin bij de grootste stromen, zoals PET-verpakkingen voor verse voedingsmiddelen of EPS-transportverpakkingen.
2. Breng de dataleemtes in kaart: welke informatie heb je al, wat ontbreekt en wie in je leveranciersketen kan die data aanleveren?
3. Kies een platform of standaard: sluit aan bij bestaande initiatieven zoals GS1 of sectorspecifieke platforms, zodat je data later uitwisselbaar is.
4. Richt de identifier in: voeg een QR-code of datamatrix toe aan je verpakking die verwijst naar het dataregister.
5. Test met een pilotproduct: begin met één verpakkingstype voordat je het uitrolt naar je hele assortiment.

De implementatie vraagt samenwerking tussen je productie-, inkoop- en IT-afdeling. Hoe eerder je die samenwerking organiseert, hoe soepeler de uitrol verloopt.

Hoe Koninklijke Hordijk helpt bij de voorbereiding op het digitaal productpaspoort #

Wij werken al jaren aan transparantie over de materiaalsamenstelling van onze verpakkingen. Dat maakt ons een praktische partner voor bedrijven die zich voorbereiden op de DPP-verplichting. Wat wij concreet bieden:

• Gedetailleerde materiaalspecificaties voor verpakkingen van PET, rPET, PP, HDPE en EPS
• Inzicht in het aandeel gerecyclede grondstoffen per verpakkingstype
• Ondersteuning bij het verzamelen van productdata die nodig is voor een DPP
• Meedenken over verpakkingsontwerp dat aansluit op circulaire productstandaarden
• Samenwerking in de keten om recycleerbaarheid aantoonbaar te maken

Wil je weten hoe je de voorbereiding op het digitaal productpaspoort concreet kunt aanpakken voor jouw verpakkingen? Neem contact op met Koninklijke Hordijk, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.