Wat levert elektrificatie van mijn productielijn concreet op in CO₂ en kosten?

Elektrificatie van een productielijn levert gemiddeld honderden tonnen CO₂-besparing per jaar op, afhankelijk van de omvang van de lijn en het gebruikte productieproces. Voor EPS-productielijnen die overstappen van stoom op elektriciteit, laat de praktijk zien dat besparingen van meer dan 400 ton CO₂ per jaar haalbaar zijn. De exacte opbrengst in zowel CO₂ als kosten hangt af van je huidige energiemix, het type productieproces en de schaal van je operatie. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat elektrificatie concreet oplevert.

Hoeveel CO₂ bespaar je gemiddeld door een productielijn te elektrificeren? #

Door een productielijn te elektrificeren bespaar je gemiddeld honderden tonnen CO₂ per jaar. Voor een elektrische foam moulding machine voor EPS-productie bedraagt de besparing aantoonbaar 427 ton CO₂ per jaar. Dat staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van ongeveer 57 gemiddelde huishoudens. De exacte besparing verschilt per productieproces en energiebron.

De CO₂-reductie bij elektrificatie van een productielijn komt vooral doordat je stoomgeneratie vervangt door directe elektrische aandrijving. Stoom vereist het verbranden van aardgas, wat directe CO₂-uitstoot veroorzaakt op de productielocatie zelf. Elektriciteit, zeker wanneer die afkomstig is van hernieuwbare bronnen, heeft een aanzienlijk lagere CO₂-voetafdruk per geleverde eenheid energie.

Bij foam moulding voor EPS-producten is dit effect bijzonder groot. Het traditionele proces verhit polystyreenparels met stoom, waardoor ze uitzetten tot wel 60 keer hun oorspronkelijke volume en vervolgens in een matrijs worden gevormd. Dit stoomintensieve proces vraagt veel energie. Een elektrische variant vervangt vrijwel alle stoom door elektrische verhitting, wat de directe CO₂-uitstoot op de productielocatie sterk verlaagt.

Daarnaast biedt elektrificatie een indirecte CO₂-winst: elektrische machines kunnen doorgaans beter omgaan met mechanisch gerecycled materiaal als grondstof. Wanneer je tot 50% recyclaat verwerkt zonder kwaliteitsverlies, verminder je ook de CO₂-uitstoot die gepaard gaat met de productie van nieuw materiaal. Dit maakt de totale CO₂-reductie groter dan alleen de besparing op energieverbruik.

Wat zijn de directe kostenvoordelen van elektrificatie ten opzichte van gas? #

De directe kostenvoordelen van elektrificatie ten opzichte van gas zitten in lagere energiekosten per geproduceerde eenheid, minder onderhoud aan stoominstallaties en een stabielere energierekening. Of elektrificatie goedkoper uitvalt dan gas hangt sterk af van de actuele energieprijzen en de efficiëntie van de nieuwe installatie.

Gas was historisch gezien goedkoper per kilowattuur dan elektriciteit. Dat beeld is de afgelopen jaren genuanceerder geworden door sterk fluctuerende gasprijzen en de toenemende beschikbaarheid van goedkopere groene stroom via langetermijncontracten of eigen opwek via zonnepanelen. Bedrijven die investeren in eigen energieopwekking of Power Purchase Agreements (PPA’s) afsluiten, kunnen de elektriciteitskosten structureel verlagen.

Naast de energieprijs zelf zijn er directe operationele besparingen. Een stoominstallatie vraagt regelmatig onderhoud: ketelreiniging, waterbehandeling, veiligheidscontroles en periodieke keuringen. Een elektrische installatie heeft minder bewegende onderdelen en vraagt doorgaans minder onderhoud, wat de totale eigendomskosten drukt. Dit voordeel is minder zichtbaar in de energierekening, maar wel degelijk relevant voor de totale kostencalculatie.

Welke verborgen kostenvoordelen levert elektrificatie nog meer op? #

Naast lagere energiekosten levert elektrificatie verborgen voordelen op zoals betere materiaalbenutting, lagere grondstofkosten door hogere recyclaat-inzet, minder uitval en een sterkere positie bij aanbestedingen waarbij duurzaamheidscriteria meewegen. Deze voordelen zijn minder direct zichtbaar in de energierekening, maar tellen wel mee in de totale businesscase.

Betere verwerking van gerecycled materiaal #

Elektrische productiemachines bieden in bepaalde processen meer precisie in temperatuurregeling dan stoomgestuurde systemen. Bij EPS-productie maakt dit het mogelijk om mechanisch gerecycled materiaal te verwerken zonder dat het eindproduct aan kwaliteit inlevert. Testen laten zien dat een aandeel van ten minste 50% recyclaat haalbaar is. Gerecycled EPS als grondstof is doorgaans goedkoper dan nieuw materiaal, wat de grondstofkosten structureel verlaagt.

Sterkere positie bij klanten en aanbestedingen #

Steeds meer inkoopmanagers en sustainability officers wegen de CO₂-voetafdruk van hun toeleveranciers mee in hun leveranciersselectie. Een aantoonbaar lagere CO₂-uitstoot per geproduceerde eenheid versterkt je positie in aanbestedingen en langetermijncontracten. Bovendien helpt het je klanten om te voldoen aan hun eigen MVO-doelstellingen, wat de samenwerking duurzamer maakt in beide betekenissen van het woord.

Wanneer is elektrificatie van een productielijn financieel haalbaar? #

Elektrificatie van een productielijn is financieel haalbaar wanneer de investering in de nieuwe installatie zich terugverdient via lagere energie- en onderhoudskosten binnen een acceptabele terugverdientijd, doorgaans vijf tot tien jaar afhankelijk van de schaal en het proces. Subsidies en fiscale regelingen kunnen de terugverdientijd aanzienlijk verkorten.

De financiële haalbaarheid hangt af van meerdere factoren. Ten eerste de omvang van de productie: hoe groter het volume, hoe groter de absolute besparing op energie en onderhoud. Ten tweede de huidige energiemix: een bedrijf dat nu volledig op aardgas draait, heeft meer te winnen dan een bedrijf dat al deels elektrisch werkt. Ten derde de beschikbaarheid van subsidies zoals de SDE++ of investeringsaftrekken voor verduurzaming van de industrie.

Een Life Cycle Analysis (LCA) of een CO₂-aspectenregister helpt je om de totale kosten en baten over de levensduur van de installatie in kaart te brengen. Daarin neem je niet alleen de energiekosten mee, maar ook de grondstofkosten, onderhoudskosten en de waarde van vermeden CO₂-uitstoot. Zo krijg je een realistisch beeld van de terugverdientijd en de totale businesscase.

Houd er rekening mee dat de Europese en nationale wetgeving steeds strengere eisen stelt aan de CO₂-uitstoot van productiebedrijven. Het Circular Economy Action Plan, de PPWR en het nationale programma Nederland Circulair in 2050 sturen actief op verduurzaming van productieprocessen. Bedrijven die nu investeren in elektrificatie, lopen minder risico op toekomstige nalevingskosten of investeringsdruk vanuit regelgeving.

Hoe beïnvloedt elektrificatie de duurzaamheidsdoelstellingen van mijn keten? #

Elektrificatie van je productielijn verlaagt de Scope 1-emissies van je bedrijf direct en draagt bij aan de Scope 3-reductiedoelstellingen van je klanten. Dit maakt je als leverancier aantrekkelijker voor bedrijven die werken aan hun eigen klimaatdoelstellingen en rapportageverplichtingen.

In een keten waar steeds meer partijen CO₂-reductiedoelstellingen hebben vastgelegd, telt de uitstoot van toeleveranciers mee in de totale ketenemissies van je klant. Door je productieproces te elektrificeren, verlaag je de CO₂-voetafdruk van het product dat je levert. Dit helpt je klanten om hun eigen duurzaamheidsrapportages te verbeteren en aan wetgevende eisen te voldoen.

Elektrificatie sluit ook aan bij de bredere circulaire strategie van een bedrijf. Wanneer je tegelijkertijd meer recyclaat verwerkt in je producten, combineer je twee circulaire strategieën: het sluiten van de grondstofkringloop en het verlagen van de energiegerelateerde CO₂-uitstoot. De overheid stelt als doel dat in 2030 minimaal 50% van alle grondstoffen afkomstig is van gerecycled materiaal. Elektrificatie maakt het haalbaar om die recyclaatdoelstelling te bereiken zonder in te leveren op productkwaliteit.

Ketensamenwerking speelt hierbij een relevante rol. Wanneer je als producent aantoonbaar minder CO₂ uitstoot en meer recyclaat verwerkt, biedt dat je klanten concrete documentatie voor hun eigen duurzaamheidsdossiers. Dat is niet alleen waardevol voor MVO-rapportages, maar ook voor de naleving van wetgeving zoals de PPWR, die vanaf 12 augustus 2026 eisen stelt aan de duurzaamheid van verpakkingen in de hele keten.

Hoe Koninklijke Hordijk helpt met elektrificatie en CO₂-reductie in de verpakkingsketen #

Als eerste in Nederland hebben wij een elektrische foam moulding machine in gebruik genomen voor de productie van EPS-verpakkingen. Daarmee vervangen we vrijwel volledig het gebruik van stoom door elektriciteit, wat een besparing oplevert van 427 ton CO₂ per jaar. Dit is geen toekomstplan, maar een werkende productielijn die nu al resultaten levert.

Wat wij concreet bieden voor klanten die willen verduurzamen:

• EPS-verpakkingen geproduceerd via elektrische foam moulding, met een aantoonbaar lagere CO₂-voetafdruk
• Verwerking van ten minste 50% mechanisch gerecycled EPS als grondstof, zonder kwaliteitsverlies
• Technische documentatie en onderbouwing voor je verpakkingsdossier, inclusief CO₂-gegevens die je kunt gebruiken voor PPWR-naleving en MVO-rapportages
• Begeleiding bij materiaalkeuze en verpakkingsontwerp vanuit een circulair perspectief, afgestemd op jouw sector en duurzaamheidsdoelstellingen
• Thermogevormde verpakkingen van duurzame materialen van rPET en PP voor verse voedingsmiddelen, geproduceerd onder BRC-gecertificeerde omstandigheden

Wil je weten wat elektrificatie en een hogere recyclaat-inzet concreet betekenen voor de CO₂-voetafdruk van jouw verpakkingen? Neem contact op met Koninklijke Hordijk en we berekenen samen wat er mogelijk is voor jouw productielijn en keten.