Bron: VMT*, tekst: Carmen Groeneveld, publicatiedatum: 4 februari 2026
De PPWR gaat vanaf 2026 in fasen in en vraagt veel van voedselproducenten. Maar ook verpakkingsproducenten maken grote stappen om aan de PPWR te kunnen voldoen. Waar lopen zij tegenaan in aanloop naar de nieuwe wetgeving? VMT sprak met Arjo van den Berg (QA Manager) en Annelie Verstraaten (Strategic Marketing Development Manager) van Hordijk Verpakkingen.
Hordijk juicht de huidige en aankomende wetgeving volgens Van den Berg en Verstraaten toe. “Wij willen als Hordijk naar een duurzame circulaire toekomst en wetgeving speelt daarin zeker een rol. Het helpt ons innoveren door de keten heen. Maar het beschermt ook de Europese markt voor import van goederen die niet aan de PPWR voldoen,” legt Verstraaten uit. De producent ziet wetgeving volgens Van Den Berg als kans, omdat duurzaamheid voor Hordijk een belangrijke beleidspijler is.
Conflict PPWR en voedselcontactmaterialenwetgeving
Hordijk is al maanden bezig met de voorbereidingen voor de PPWR-wetgeving. Voor voedselverpakkingen zit hier echter volgens Verstraaten een conflict in wetgeving. “Volgens de PPWR moet er Post Consumer Recyclaat (PCR) in verplichte hoeveelheden in onder andere kunststof voedselverpakkingen. Dan gaat het om het voedselveilig toepassen van recyclaat. Die richtlijn voor voedselveilig kunststof recyclaat stelt strenge eisen aan de afvalverwerking: het moet uit bronscheiding komen. Het stelt strenge eisen aan de herkomst: 95% van het recyclaat moet voorheen voedselverpakking zijn geweest. Dit is moeilijk aan te tonen. En dit mag nu alleen nog voor een deel van PET. Voor andere kunststoffen komen er ontwikkelingen, maar dit mag volgens de voedselcontactmaterialenwetgeving (Vo. EU 2022/1616) niet voor voedselverpakkingen.”
PCR in voedselverpakkingen
Verstraaten vraagt zich daarbij af hoe we straks voldoende PCR van de gevraagde kwaliteit voor voedselveilig kunnen inzetten. Van den Berg vult aan: “In PP kunnen we recyclaat inzetten voor niet-voedselverpakkingen. Ook in HDPE mag dit wel voor niet-voedselverpakkingen, en niet voor voedselverpakkingen. We moeten continu laveren tussen wat wel en niet mag. Het toevoegen van recyclaat zorgt in het kader van de CSRD voor een CO₂-footprintverlaging. Maar PCR is duurder dan virgin materiaal. Hoewel het pas in 2030 in verpakkingen moet zitten, moeten wij er wel op voorsorteren. Terwijl dit momenteel dus niet voor alle kunststofsoorten strookt met de voedselcontactmaterialenwetgeving.”
Wie is verantwoordelijk voor het verpakkingsdossier?
Daarnaast is er volgens Van den Berg soms onduidelijkheid over definities in de PPWR. “De fabrikant is niet de producent van het verpakkingsmateriaal. Dus wij hoeven geen verklaring op te stellen dat we voldoen aan de PPWR. Een merkhouder zoals een retailer moet zorgen dat alles op de juiste manier op de markt komt en moet de uiteindelijke conformiteitsverklaring kunnen afgeven. Zij verzamelen informatie via de producent van het verpakte product en die producent haalt de informatie bij ons. Ons schaaltje kan namelijk wel aan de PPWR voldoen, maar zo gaat het niet de markt op. De producent voegt nog een seal of label toe. En daar hebben wij geen inzage in. De uiteindelijke eindproducent moet aangeven of het eindproduct zoals het de markt op gaat voldoet aan de PPWR via een verpakkingsdossier.”
Op papier werkt de PPWR, maar in de praktijk lopen we nog tegen uitvoeringsproblemen aan
Annelie Verstraaten, Strategic Marketing Development Manager bij Hordijk Verpakkingen
Wat is PCR?
Van den Berg benoemt nog een onduidelijkheid in de PPWR, namelijk de definitie van PCR. “Wij leveren bakjes aan de klant. De klant heeft misproductie. Dan krijgen wij dat materiaal terug. Dat is geen PCR, want dat is industrieel,” legt de verpakkingsexpert uit. “Als hij datzelfde bakje had doorgezet naar de consument, en de consument levert het weer in, dan is het ineens PCR. Is er sprake van een recall, dan is alles uit eigen voorraad van de producent geen PCR. Hetzelfde product en materiaal. Maar het wordt op een ander moment uit de keten gehaald.”
‘Nieuwe’ technologieën
De stromen vanuit huishoudafval zijn momenteel volgens de experts nog moeilijk om te zetten in bruikbaar PCR. “Op papier werkt de PPWR, maar in de praktijk lopen we nog tegen uitvoeringsproblemen aan,” stelt Verstraaten. Het grootste probleem daarbij is dat de methode waarop PCR mag worden verwerkt in voedselverpakkingen volgens de voedselcontactmaterialenwetgeving nog niet formeel is goedgekeurd. Gebeurt dit wel op tijd? “Als de PPWR leidend wordt, dan moeten we de voedselcontactmaterialenwetgeving daarop aanpassen. En als we die niet kunnen aanpassen, moeten we de PPWR aanpassen,” stelt Van den Berg. Volgens Verstraaten testen we voor PE en PP veel nieuwe technieken om PCR te verwerken. Maar die technieken zijn voor 2030 nog niet goedgekeurd voor gebruik. Volgens Van den Berg gaat het hierbij om technologieën die al jaren voor andere verpakkingsstromen gebruikt worden, maar dus nog niet voor voedselverpakkingen mogen.
Biobased grondstoffen en re-use verpakkingen
Toch biedt de PPWR volgens Verstraaten ook kansen. “De wet zegt enkel in algemene zin iets over biobased, dus hernieuwbare grondstoffen. Dat gaan ze in de toekomst verder uitwerken. Daar zien wij mogelijkheden en ontwikkelingen op dit moment. Wij testen al op grotere schaal met verschillende biobased grondstoffen en doen projecten met ketenpartners en universiteiten.” Daarnaast kijkt de verpakkingsproducent ook naar hergebruik. “Flessen kunnen we natuurlijk al hergebruiken. Maar het zou leuk zijn als dit in de toekomst ook kan met een tapas- of saladebakje.” Om dit mogelijk te maken moeten inzamelsystemen veranderen. Ook hier lopen volgens de verpakkingsproducent al pilots voor in Europa. “In een hergebruiksysteem zijn er altijd verpakkingen bij de mensen thuis. Dus heb je vijf tot tien keer meer verpakkingen nodig. Hier valt nog veel te leren en ontwikkelen.”
We moeten PCR buiten Europa halen. En dat kan zolang Europa de grenzen hiervoor openhoudt
Arjo van den Berg, QA-manager bij Hordijk Verpakkingen
Beschikbaarheid PCR
Bij het voldoen aan de PPWR lijkt tijd dus eigenlijk het grootste probleem. Want gaat het lukken om op tijd aan alle vereisten te voldoen? En kunnen we op tijd innoveren om voldoende PCR in PP en PE beschikbaar te hebben? Op termijn moeten we volgens de experts naar tray-to-tray verwerking om aan de vraag te kunnen voldoen. “In 2040 moet er 65% recyclaat in een petfles zitten en 50% in andere PET-voedselverpakkingen. Als je alle petflessen recyclet krijg je niet 100% terug. Dus om die hoge percentages recyclaat te kunnen verwerken moeten we naar die tray-to-tray stroom.” Veel landen willen PCR verwerken, maar produceren het onvoldoende. “De vraag wordt wat landen willen en wat er terugkomt als bruikbaar recyclaat. Op termijn komen we een heel eind, maar niet voor 2030-2045,” stelt Verstraaten. Van den Berg vult aan: “We moeten PCR buiten Europa halen. En dat kan zolang Europa de grenzen hiervoor openhoudt. Indien er geen extra eisen komen op buitenlandse materialen, dan is de wereld groot genoeg.”
5 tips
De verpakkingsexperts sluiten af met enkele tips voor voedselproducenten op gebied van verpakkingen en de PPWR
- “Zorg dat je actuele informatie binnenkrijgt. Wat gebeurt er op het gebied van PPWR?”, stelt Verstraaten.
- “Maak keuzes: besluit wat je wel en wat je niet gaat oppakken in je verpakkingsbeleid vanuit de PPWR”, vult Van den Berg aan.
- “Leg de uitvoering van de PPWR bij iemand specifiek neer. Wijs een verantwoordelijke aan en vorm een eigen stappenplan voor de implementatie van de PPWR”, vervolgt Van den Berg.
- “Denk na over je stappen. Meteen 50% PCR toevoegen aan je verpakking is goed voor de PPWR. Maar voor de CSRD moet je laten zien dat je ieder jaar stappen maakt. Pak stappen van 10%, dan kun je vijf jaar lang verbeteren,” aldus Van den Berg.
- “Er is nog veel onduidelijk. Maar wacht niet tot alles duidelijk en uitgewerkt is. Maak nu al een strategie en begin stappen te zetten”, concludeert Verstraaten.
*VMT is een Nederlands vakblad en online platform voor professionals in de voedingsmiddelenindustrie.