Hoe gebruik ik rPET voor food contact en voldoe ik aan EFSA-eisen?

Gerecycled PET (rPET) mag je gebruiken voor food contact wanneer het voldoet aan de EFSA-regelgeving en een goedgekeurd recyclingproces heeft doorlopen. Het materiaal moet food grade kwaliteit hebben, wat betekent dat het chemisch gereinigd is volgens Verordening (EG) Nr. 282/2008. Je hebt een Novel Technology goedkeuring nodig, migratietesten moeten aantonen dat het veilig is, en je moet volledige traceerbaarheid kunnen garanderen van recyclingproces tot eindproduct.

Wat is rPET precies en wanneer mag het voor voedselcontact? #

rPET is gerecycled PET-materiaal dat opnieuw verwerkt wordt tot grondstof voor nieuwe verpakkingen. Voor voedselcontact moet het materiaal door een EFSA-goedgekeurd recyclingproces waarbij chemische reiniging alle mogelijke verontreinigingen verwijdert. Het verschil tussen post-consumer rPET (van gebruikte flessen) en post-industrial rPET (van productieafval) bepaalt welke reinigingsstappen nodig zijn.

Post-consumer rPET doorloopt een intensiever reinigingsproces omdat het contact heeft gehad met verschillende stoffen. Dit proces bestaat uit mechanische reiniging, chemische decontaminatie bij hoge temperatuur, en kwaliteitscontroles. Post-industrial rPET komt uit schone productiestromen en vereist minder intensieve behandeling, maar moet nog steeds aan dezelfde eindnormen voldoen.

De EFSA stelt dat rPET alleen geschikt is voor voedselcontact als het recyclingproces aantoonbaar alle mogelijke contaminanten tot onder detectielimieten kan verwijderen. Dit betekent dat het materiaal na recycling dezelfde veiligheidseigenschappen moet hebben als virgin PET. Lees meer over duurzame thermoplastische oplossingen en hoe moderne recyclingtechnologie dit mogelijk maakt.

Welke EFSA-certificeringen heb je nodig voor rPET voedselverpakkingen? #

Voor rPET in voedselverpakkingen heb je minimaal een EFSA Novel Technology goedkeuring nodig volgens Verordening (EG) Nr. 282/2008. Deze verordening regelt specifiek het gebruik van gerecyclede kunststoffen voor voedselcontact. Je recyclingproces moet geregistreerd staan bij de EFSA en een positief wetenschappelijk advies hebben ontvangen.

Het Novel Technology approval proces evalueert of je recyclingtechnologie effectief contaminanten verwijdert. Dit gebeurt via challenge tests waarbij bekende verontreinigingen worden toegevoegd en gemeten wordt hoe goed het proces deze verwijdert. Alleen processen die aantonen dat ze contaminanten tot onder 0,1 μg/kg kunnen reduceren krijgen goedkeuring.

Als producent moet je deze documenten kunnen overleggen:

• EFSA-opinienummer van het goedgekeurde recyclingproces
• Conformiteitsverklaring van je rPET-leverancier
• Migratietestresultaten voor jouw specifieke toepassing
• Traceerbaarheidsdocumentatie van recyclaat tot eindproduct
• Sensorische testresultaten die aantonen dat er geen geur- of smaakafwijkingen zijn

Controlerende instanties zoals de NVWA kunnen deze documenten opvragen tijdens inspecties. Zonder complete documentatie mag je geen rPET gebruiken voor voedselcontact, ook al is het materiaal technisch geschikt.

Hoe controleer je of rPET-materiaal geschikt is voor jouw voedselproduct? #

Begin met het uitvoeren van migratietesten volgens EU-richtlijn 10/2011 voor jouw specifieke voedselproduct en bewaarcondities. Test zowel overall migratie als specifieke migratie van bekende stoffen. Sensorische evaluaties zijn belangrijk om te controleren of het materiaal geen geur of smaak afgeeft aan het voedsel.

Voor verschillende voedseltypen gelden verschillende eisen aan barrière-eigenschappen:

• Waterige producten: standaard rPET meestal voldoende
• Vette voedingsmiddelen: extra aandacht voor migratie van lipofiele stoffen
• Droge producten: focus op vochtbarrière om productkwaliteit te behouden
• Zure producten: controleer chemische resistentie van het rPET

Documenteer alle testresultaten systematisch per producttype en bewaarconditie. Voer accelerated aging tests uit om te simuleren hoe het materiaal zich gedraagt tijdens de volledige houdbaarheidsperiode. Bij twijfel over geschiktheid kun je kiezen voor een functionele barrièrelaag tussen rPET en voedsel.

Risicobeoordeling moet rekening houden met worst-case scenario’s zoals langdurige opslag bij verhoogde temperatuur. Vraag je leverancier om batch-specifieke testdata en vergelijk deze met je eigen producteisen.

Wat zijn de beperkingen van rPET bij verschillende voedselsoorten? #

rPET heeft specifieke beperkingen afhankelijk van het voedseltype. Voor vette voedingsmiddelen geldt een maximaal gebruik van 95% rPET omdat vetten migratie van stoffen kunnen versnellen. Bij alcoholhoudende producten boven 20% alcohol mag geen rPET gebruikt worden zonder aanvullende barrièrelaag, omdat alcohol de migratie van mogelijke contaminanten verhoogt.

Voor zuivelproducten gelden strengere eisen vanwege de gevoeligheid voor smaak- en geuroverdracht. Hier wordt vaak gekozen voor maximaal 50% rPET in combinatie met virgin materiaal. Langhoudbare producten met een houdbaarheid van meer dan 12 maanden vereisen extra migratietesten onder versnelde verouderingscondities.

Functionele barrières bieden een oplossing voor kritische toepassingen. Dit kan een coating zijn of een meerlaagse structuur waarbij virgin PET direct contact maakt met het voedsel. Voor producten die verhit worden in de verpakking, zoals kant-en-klaarmaaltijden, is CPET (crystallized PET) vaak een betere keuze dan standaard rPET vanwege de hogere temperatuurbestendigheid.

Bij twijfel over geschiktheid voor specifieke toepassingen is het verstandig om alternatieve materialen te overwegen zoals PP voor verhittingstoepassingen of HDPE voor chemisch agressieve producten.

Hoe documenteer je EFSA-compliance in je productieketen? #

Zet een systematisch documentatiesysteem op dat begint bij je grondstofleveranciers. Vraag voor elke batch rPET een conformiteitsverklaring op die verwijst naar het EFSA-goedkeuringsnummer van het recyclingproces. Controleer of deze verklaringen specifiek vermelden dat het materiaal geschikt is voor jouw toepassing (temperatuur, voedseltype, contactduur).

Implementeer een traceerbaarheidssysteem waarbij je elke batch rPET kunt volgen van ontvangst tot eindproduct. Dit betekent:

• Unieke batchnummers voor inkomende grondstoffen
• Productieregistraties die grondstoffen koppelen aan eindproducten
• Bewaarplicht van minimaal 5 jaar voor alle compliance-documenten
• Digitaal archief voor snelle toegang tijdens audits

Voer jaarlijkse leveranciersaudits uit om te verifiëren dat recyclingprocessen nog steeds voldoen aan EFSA-eisen. Regelgeving verandert regelmatig, dus abonneer je op updates van EFSA en brancheorganisaties. Train je kwaliteitsmedewerkers in het herkennen van correcte documentatie en red flags.

Bij wijzigingen in je productieproces of nieuwe toepassingen moet je opnieuw beoordelen of bestaande goedkeuringen nog geldig zijn. Houd een logboek bij van alle wijzigingen en de bijbehorende compliance-acties.

Het gebruik van rPET voor voedselcontact vereist grondige kennis van regelgeving en continue aandacht voor compliance. Met de juiste documentatie en kwaliteitscontroles kun je veilig en verantwoord rPET inzetten voor duurzame voedselverpakkingen. Bij Koninklijke Hordijk helpen we je graag met het navigeren door deze complexe materie en het vinden van de beste oplossing voor jouw specifieke toepassing.